Μια σημαντική ελάφρυνση για χιλιάδες φορολογούμενους και επιχειρήσεις φέρνει το νέο καθεστώς για τα διοικητικά πρόστιμα της εφορίας, το οποίο θεσπίστηκε με τον νόμο 5301 (σε ισχύ από τις 15 Μαΐου 2026). Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά στον εξορθολογισμό του Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών (άρθρο 37), βάζοντας τέλος στην οριζόντια επιβολή προστίμων (100, 250 ή 500 ευρώ) για καθαρά τυπικές παραβάσεις που δεν έχουν δημοσιονομικό αντίκτυπο.
Το μέτρο έχει αναδρομική ισχύ από τις 19 Απριλίου 2024, πράγμα που σημαίνει ότι όσοι πλήρωσαν άδικα πρόστιμα τα τελευταία δύο χρόνια, θα λάβουν τα χρήματά τους πίσω.
Ποιες Κατηγορίες Απαλλάσσονται Πλήρως από το Πρόστιμο
Το πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής καταργείται στις εξής περιπτώσεις:
-
Αρχικές δηλώσεις εισοδήματος: Όταν το εκκαθαριστικό είναι μηδενικό ή πιστωτικό, καθώς και όταν ο επιπλέον φόρος προς πληρωμή δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
-
Δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα: Οποιεσδήποτε δηλώσεις η εκπρόθεσμη υποβολή των οποίων δεν δημιουργεί υποχρέωση καταβολής φόρου.
-
Έμμεσοι φόροι, τέλη ή εισφορές (εκτός ΦΠΑ & ΦΜΑ): Τόσο για αρχικές όσο και για τροποποιητικές δηλώσεις, εφόσον ο φόρος είναι έως 100 ευρώ.
-
Παρακράτηση φόρου (εκτός τυχερών παιγνίων): Για αρχικές δηλώσεις με ποσό απόδοσης έως 100 ευρώ.
-
Υποθέσεις ανηλίκων: Δεν επιβάλλεται κανένα πρόστιμο για δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου, ή από ενήλικο για υποχρεώσεις που αφορούν έτη που ήταν ανήλικος (καλύπτει και το σχετικό μέρος της δήλωσης του γονέα).
Τι Ισχύει για τις Τροποποιητικές Δηλώσεις και τον ΦΠΑ
Το νέο καθεστώς διευκολύνει τους φορολογούμενους που θέλουν να διορθώσουν λάθη στις αρχικές τους δηλώσεις, χωρίς το φόβο κυρώσεων:
1. Τροποποιητικές Δηλώσεις χωρίς Πρόστιμο
-
Φορολογία Εισοδήματος: Αν από τη διόρθωση (φυσικού ή νομικού προσώπου) προκύπτει επιπλέον φόρος έως 100 ευρώ σε σχέση με την αρχική.
-
ΦΠΑ & Παρακρατούμενοι Φόροι: Καμία κύρωση, εφόσον η αρχική δήλωση είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα, ανεξαρτήτως του αποτελέσματος της εκκαθάρισης.
2. Νέο Πλαίσιο για τον ΦΠΑ
-
Στις εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις ΦΠΑ το πρόστιμο παραμένει, αλλά αν η δήλωση είναι μηδενική, το πρόστιμο μειώνεται οριζόντια στα 100 ευρώ (αντί για 250 ή 500 ευρώ που ίσχυε ανάλογα με τα βιβλία της επιχείρησης).
-
Καταργείται πλήρως το πρόστιμο των 100 ευρώ που αφορούσε τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ.
Αναδρομικά 2 Ετών και Επιστροφές Χρημάτων
Η διάταξη εφαρμόζεται αναδρομικά για παραβάσεις που διεπράχθησαν από τις 19.04.2024 και μετά.
-
Αν το πρόστιμο έχει βεβαιωθεί αλλά δεν έχει πληρωθεί: Η διαδικασία αναζήτησης σταματά άμεσα και η οφειλή διαγράφεται.
-
Αν το πρόστιμο έχει ήδη πληρωθεί: Τα ποσά θα επιστραφούν στους φορολογούμενους ή θα συμψηφιστούν με άλλες φορολογικές τους υποχρεώσεις. Το επόμενο διάστημα αναμένονται οι επίσημες οδηγίες και η εγκύκλιος από την ΑΑΔΕ, που θα καθορίζει τα ακριβή βήματα και την αυτοματοποιημένη διαδικασία για τις επιστροφές των χρημάτων.
