Σε τροχιά έντονης οικονομικής και παραγωγικής συρρίκνωσης βρίσκεται η ελληνική ρυζοκαλλιέργεια, με τους Έλληνες παραγωγούς να οδηγούνται σε μαζική έξοδο από το χωράφι. Όπως αποκαλύπτει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελληνικού Ρυζιού (ΕΔΟΡΕΛ), Βασίλης Κουκουρίκης, το κορυφαίο ποιοτικά ρύζι της Ευρώπης «πνίγεται» από το υψηλό κόστος, τις χαμηλές τιμές και τις ανεξέλεγκτες αδασμολόγητες εισαγωγές από την Ασία.
Η απογοήτευση στον αγροτικό κόσμο αποτυπώνεται ανάγλυφα στους αριθμούς: φέτος έχει αποχωρήσει από την καλλιέργεια το 20% με 25% των παραγωγών, ενώ η καλλιεργούμενη έκταση κάνει «βουτιά» 30%, πέφτοντας από τα 310.000 στρέμματα πέρυσι, κοντά στα 220.000 στρέμματα φέτος. Αντίστοιχα, η παραγωγή αναμένεται να περιοριστεί στους 200.000 τόνους (από 250.000 πέρυσι).
Η οικονομική παγίδα: Έξοδα 400€, έσοδα 300€
Το μεγαλύτερο πρόβλημα των παραγωγών είναι ότι η καλλιέργεια έχει καταστεί παθητική, ιδιαίτερα για όσους εργάζονται σε ενοικιαζόμενα κτήματα.
-
Κόστος παραγωγής: Αγγίζει τα 400 ευρώ ανά στρέμμα (μαζί με τα ενοίκια).
-
Έσοδα: Με τη μέση τιμή παραγωγού να είναι καθηλωμένη στα 25 λεπτά το κιλό, τα έσοδα μετά βίας φτάνουν τα 300 ευρώ ανά στρέμμα.
Αυτό σημαίνει ότι οι ρυζοπαραγωγοί μπαίνουν «μέσα» περίπου 100 ευρώ ανά στρέμμα, γεγονός που καθιστά τη δραστηριότητα οικονομικά μη βιώσιμη χωρίς πρόσθετη στήριξη.
Το «αγκάθι» των αδασμολόγητων εισαγωγών από την Ασία
Παρόλο που το 70% του ελληνικού ρυζιού εξάγεται σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή λόγω της εξαιρετικής του νοστιμιάς, στην εγχώρια και ευρωπαϊκή αγορά η τιμή είναι αυτή που τελικά κυριαρχεί.
Σύμφωνα με την ΕΔΟΡΕΛ, η μεγαλύτερη απειλή δεν προέρχεται από τη συμφωνία με τη Mercosur (που προβλέπει πλαφόν 60,000 τόνων ετησίως), αλλά από τις αδασμολόγητες εισαγωγές από χώρες όπως η Μιανμάρ, το Βιετνάμ και η Καμπότζη. Το ρύζι αυτό εισάγεται σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές, αναγκάζοντας τους Έλληνες παραγωγούς να ρίξουν τις δικές τους τιμές κάτω από το κόστος για να μπορέσουν να διαθέσουν το προϊόν τους. Οι προσπάθειες για αλλαγή του ευρωπαϊκού καθεστώτος προστασίας έχουν μπλοκάρει, καθώς οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες θέτουν ως όριο ενεργοποίησης μέτρων τους 600.000 τόνους εισαγωγών.
Γραφειοκρατία στη φυτοπροστασία και αναμονή για ενισχύσεις
Σαν να μην έφταναν τα οικονομικά, οι αγρότες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα και με τα ζιζάνια, καθώς καθυστερούν οι έκτακτες εγκρίσεις (διάρκειας 120 ημερών) για βασικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα, τινάζοντας στον αέρα τον προγραμματισμό της καλλιεργητικής περιόδου.
Όσον αφορά τις επιδοτήσεις, η βασική ενίσχυση κινείται στα 23 ευρώ/στρέμμα και η συνδεδεμένη στα 30 ευρώ/στρέμμα. Η μοναδική «ανάσα» που αναμένουν οι παραγωγοί είναι η υπογραφή από το Υπουργείο Οικονομικών για την ενίσχυση de minimis ύψους 70 ευρώ ανά στρέμμα, για την οποία υπάρχει ήδη κυβερνητική δέσμευση.
Ωστόσο, η Διεπαγγελματική προειδοποιεί ότι για να μην εξαφανιστεί ο κλάδος τα επόμενα χρόνια, απαιτούνται μόνιμα εργαλεία, όπως η αύξηση της συνδεδεμένης ενίσχυσης ή η ένταξη του ρυζιού σε ειδικά αγροπεριβαλλοντικά προγράμματα, παράλληλα με αυστηρότερους ελέγχους στα εισαγόμενα προϊόντα τρίτων χωρών.
