Η φετινή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) αναμένεται να αποτελέσει ένα κρίσιμο ορόσημο για τη χάραξη της οικονομικής πολιτικής, με τον εμπορικό κόσμο να αλλάζει ριζικά τακτική. Σε μια πρωτοφανή για τα συνδικαλιστικά ειωθότα κίνηση, η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) δεν περιορίζεται στη συνήθη κατάθεση ενός καταλόγου ανεκπλήρωτων αιτημάτων. Αντιθέτως, φέρνει στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου ένα ολοκληρωμένο, αυστηρά κοστολογημένο σχέδιο δράσης, το οποίο συνοδεύεται από σαφή αποτίμηση του δημοσιονομικού βάρους, εξεύρεση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης και ανάλυση του αναπτυξιακού αποτυπώματος για την πραγματική οικονομία.
Η αλλαγή στρατηγικής και το στίγμα της διοίκησης
Ο επιχειρηματικός κόσμος αντιλαμβάνεται πλήρως ότι τα στενά δημοσιονομικά περιθώρια της χώρας απαιτούν τεχνοκρατικές και όχι λαϊκιστικές προσεγγίσεις. Όπως επεσήμανε με έμφαση ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, κ. Σταύρος Καφούνης, το ελληνικό εμπόριο δεν αναζητά προνομιακή μεταχείριση, αλλά ένα δίκαιο, σταθερό και αναπτυξιακό πλαίσιο. «Η ανάπτυξη της οικονομίας περνά μέσα από τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι προτάσεις του φορέα αποδεικνύουν πως τα αιτήματα της αγοράς μπορούν να είναι ταυτόχρονα ρεαλιστικά, συμβατά με τις αντοχές του προϋπολογισμού και βαθιά αναπτυξιακά.
Φορολογική αποκλιμάκωση, τεκμήρια, προκαταβολή και τέλος επιτηδεύματος
Στην αιχμή του δόρατος της πρότασης της ΕΣΕΕ βρίσκεται ο εξορθολογισμός της φορολογίας, αρχής γενομένης από το φλέγον ζήτημα του τεκμαρτού προσδιορισμού των εισοδημάτων. Η Συνομοσπονδία ζητά την άμεση εξαίρεση του λιανικού εμπορίου από το συγκεκριμένο μέτρο. Το επιχείρημα είναι εξαιρετικά ισχυρό: οι περίπου 172.000 επιχειρήσεις της λιανικής αποτελούν ίσως τον πιο διαφανή κλάδο της οικονομίας, πλήρως ελεγχόμενο ψηφιακά μέσω διασυνδέσεων POS, ταμειακών μηχανών και myDATA, καθιστώντας τα οριζόντια τεκμήρια απολύτως αναχρονιστικά και άδικα.
Ταυτόχρονα, κρίνεται επιβεβλημένη η οριστική κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τα Νομικά Πρόσωπα. Σήμερα, το εν λόγω τέλος λειτουργεί ως αντιαναπτυξιακό «πέναλτι» για περίπου 320.000 εταιρείες, ανεξαρτήτως του κύκλου εργασιών ή της κερδοφορίας τους. Η στρέβλωση εντείνεται από το γεγονός ότι επιβάλλεται ακόμη και στα υποκαταστήματα, φρενάροντας την επέκταση των δικτύων και νοθεύοντας τον ανταγωνισμό σε σχέση με τις ατομικές επιχειρήσεις που έχουν ήδη απαλλαγεί.
Ένα ακόμη αγκάθι για τη ρευστότητα αποτελεί η προκαταβολή φόρου. Η ΕΣΕΕ ζητά τη μείωση του συντελεστή στο 55% για τα Νομικά Πρόσωπα (από το 80% που ισχύει σήμερα, ώστε να εξισωθεί με τις ατομικές επιχειρήσεις) και την πλήρη εξάλειψή της σε βάθος τριετίας. Το μέτρο αυτό θα αποδεσμεύσει ζωτικά κεφάλαια για 370.000 επιχειρήσεις, οι οποίες σήμερα καλούνται να προκαταβάλουν φόρους για εισοδήματα που δεν έχουν καν παραχθεί. Παράλληλα, ζητείται η επαναφορά του έμμεσου αφορολόγητου ορίου των 8.636 ευρώ για επιπλέον 215.000 με 230.000 μη μισθωτούς, προκειμένου να αρθούν οι αδικίες του τεκμαρτού συστήματος.
Εργοδοτικό κόστος και η καινοτομία της επιβράβευσης
Το μη μισθολογικό κόστος παραμένει μια από τις μεγαλύτερες τροχοπέδες για την ενίσχυση της απασχόλησης. Αν και η μείωση κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019 έχει δώσει μια ανάσα, οι εργοδοτικές εισφορές παραμένουν στο ιδιαίτερα υψηλό 21,79% των μεικτών αποδοχών. Η ΕΣΕΕ προτείνει περαιτέρω μείωση κατά 1,0 ποσοστιαία μονάδα το 2027, με απώτερο στόχο το συνολικό μη μισθολογικό κόστος να αποκλιμακωθεί στο 30% έως το 2030, δίνοντας ισχυρό κίνητρο σε 304.570 εργοδοτούσες επιχειρήσεις για νέες προσλήψεις.
Εξίσου ρηξικέλευθη είναι η πρόταση για τη θέσπιση ενός «bonus συνέπειας». Συγκεκριμένα, ζητείται έκπτωση 10% για τις εταιρείες που καταβάλλουν άπαξ και εγκαίρως τον Φόρο Εισοδήματος Νομικών Προσώπων (ΦΕΝΠ). Μια τέτοια κίνηση θα λειτουργούσε ουσιαστικά ως έμμεση μείωση του συντελεστή από το 22% στο 20% για τους φορολογικά συνεπείς, δημιουργώντας μια νέα κουλτούρα εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και επιχειρείν.
Ασπίδα προστασίας για ρευστότητα, ψηφιακές βλάβες και ενέργεια
Πέραν του αμιγώς φορολογικού πεδίου, το υπόμνημα αγγίζει κρίσιμα ζητήματα καθημερινής λειτουργίας. Ξεχωρίζει η πρόταση για τη δημιουργία ενός πλαισίου “Safe Harbour”, το οποίο θα θωρακίζει τις επιχειρήσεις από εξοντωτικά πρόστιμα όταν αυτά προκύπτουν αποκλειστικά από τεχνικές δυσλειτουργίες των κρατικών ψηφιακών πλατφορμών.
Παράλληλα, ζητείται η θεσμοθέτηση ενός προοδευτικά αυξανόμενου ακατάσχετου επιχειρηματικού λογαριασμού, ο οποίος θα λειτουργεί ως «τροφοδότης» για τη στοιχειώδη λειτουργία της επιχείρησης σε περιόδους ταμειακής ασφυξίας. Σημαντική θεωρείται και η αυτόματη τριετής παράταση των επαγγελματικών μισθώσεων για τους συνεπείς ενοικιαστές, προκειμένου να αποφευχθούν ανεξέλεγκτες εξώσεις.
Στο ενεργειακό μέτωπο, η ΕΣΕΕ επισημαίνει την ανάγκη για επιβολή πλαφόν στις αυξήσεις των επαγγελματικών τιμολογίων (ρεύμα και φυσικό αέριο) και τη δημιουργία ειδικών παρεμβάσεων για τις ενεργοβόρες εμπορικές δραστηριότητες. Επίσης, ζητείται η καθιέρωση της αρχής «Once Only» στις συναλλαγές με το Δημόσιο, μειώνοντας δραστικά το γραφειοκρατικό βάρος.
Περιφερειακή ανάπτυξη και ειδικά καθεστώτα
Ο σχεδιασμός της ΕΣΕΕ δεν αγνοεί τις γεωγραφικές και εθνικές ιδιαιτερότητες της χώρας. Για τα νησιά του Αιγαίου, ζητείται η πλήρης επαναφορά των μειωμένων κατά 30% συντελεστών ΦΠΑ, καθώς και η χορήγηση ειδικών κινήτρων για την αντιμετώπιση της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού.
Επιπρόσθετα, προτείνεται η θεσμοθέτηση ενός ειδικού καθεστώτος «Τουριστικής εμπορικής επιχείρησης» για την ουσιαστική διασύνδεση των δύο κλάδων, η βελτίωση του Μεταφορικού Ισοδύναμου, και η επαναφορά της απαλλαγής διοδίων για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ευαίσθητη περιοχή της Θράκης.
Το πλήρες υπόμνημα της ΕΣΕΕ παραδίδεται πλέον στα χέρια της κυβέρνησης. Το βάρος της απόδειξης μεταφέρεται στο Μέγαρο Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο, τα οποία καλούνται να αξιολογήσουν αυτόν τον οδικό χάρτη και να αποδείξουν εάν η φετινή ΔΕΘ θα αποτελέσει πραγματικά το σημείο εκκίνησης για την ουσιαστική θωράκιση της ραχοκοκαλιάς της ελληνικής οικονομίας.
