Ένα φιλόδοξο σχέδιο για την ταχύτερη απομείωση του βαρύ δημόσιου χρέους της χώρας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης να θέτει δύο κρίσιμους στόχους. Ο πρώτος είναι η Ελλάδα να μην κατέχει πλέον τη θλιβερή πρωτιά της πιο χρεωμένης χώρας στην Ευρώπη έως το 2029. Παράλληλα, ο δεύτερος άξονας της στρατηγικής αφορά την πρόωρη αποπληρωμή των υποχρεώσεων που απορρέουν από το πρώτο μνημόνιο, συνολικού ύψους 31,6 δισ. ευρώ, έως το 2031. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2025 μία σημαντική κίνηση πρόωρης αποπληρωμής δόσεων ύψους 5,29 δισ. ευρώ, που αποτελούν μέρος του «βαρύ» αυτού πακέτου του πρώτου μνημονίου. Οι εν λόγω υποχρεώσεις θα έπρεπε κανονικά να αποπληρωθούν με τριμηνιαίες δόσεις από το 2029 έως και το 2041.
Οι στοχευμένες αυτές ενέργειες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) έχουν ως πρωταρχικό σκοπό την ενίσχυση της αξιοπιστίας της ελληνικής οικονομίας στις διεθνείς αγορές. Επιπλέον, επιδιώκεται η θωράκιση της χώρας έναντι πιθανών αναταράξεων στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον και η οριστική απαλλαγή από τα «βαρίδια» του παρελθόντος που θα επιβάρυναν την επόμενη δεκαετία. Με τον τρόπο αυτό, περισσότεροι πόροι που προκύπτουν από τις θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις της οικονομίας θα μπορούν να διοχετευθούν στην ενίσχυση της ανάπτυξης και στη διανομή οφέλους στους πολίτες.
Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά πρόσφατη επίσκεψή του στον ΟΔΔΗΧ, τόνισε χαρακτηριστικά: «Με την πλήρη αποπληρωμή των δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, με την πρόωρη αποπληρωμή του πρώτου ακριβού μνημονίου, με τέτοιου τύπου ενέργειες, πλέον απονευρώνουμε, απομειώνουμε έναν κίνδυνο ο οποίος υπήρχε. Και ποιός ήταν αυτός; Από το 2032 και μετά να πιεστεί η χώρα ως προς την αποπληρωμή του χρέους, λόγω αυξημένου κόστους εξυπηρέτησης».
Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, το «κλειδί» για την επιτυχία αυτής της στρατηγικής είναι τα διαρκώς υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα που καταγράφει ο κρατικός προϋπολογισμός. Αυτό οφείλεται αφενός στους ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και αφετέρου στα μέτρα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής που έχουν εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια. Ενδεικτικά, το πρωτογενές πλεόνασμα του 2024 έφτασε σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, αγγίζοντας το 4,8% του ΑΕΠ ή 11,4 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας σημαντικά τις αρχικές προβλέψεις. Για το 2025, τόσο η κυβέρνηση όσο και η Τράπεζα της Ελλάδος έχουν ήδη αναθεωρήσει προς τα πάνω την αρχική εκτίμηση για το πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,2% του ΑΕΠ από 2,4%, ενώ δεν αποκλείεται περαιτέρω αναθεώρηση προς τα πάνω εντός του έτους.
Εντυπωσιακή κάμψη του χρέους
Ως αποτέλεσμα αυτών των θετικών δημοσιονομικών επιδόσεων, αναμένεται ότι και το 2025 το χρέος της γενικής κυβέρνησης θα συνεχίσει την έντονα καθοδική του πορεία. Στόχος είναι η μείωσή του σε επίπεδα κάτω από το 145% του ΑΕΠ, από 153,6% που ήταν το 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat, το 2023 το χρέος ανερχόταν στο 163,9% του ΑΕΠ και το 2022 στο 177% του ΑΕΠ, καταδεικνύοντας τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα έχουν οδηγήσει σε ιστορικά υψηλά ταμειακά διαθέσιμα για τη χώρα, τα οποία σήμερα ανέρχονται στο εντυπωσιακό ποσό των 44,1 δισ. ευρώ. Αυτό το «μαξιλάρι ασφαλείας» αποτελεί το βασικό εργαλείο για την υλοποίηση του σχεδίου ταχύτερης αποκλιμάκωσης του χρέους. Παράλληλα, τα ισχυρά ταμειακά διαθέσιμα παρέχουν στον ΟΔΔΗΧ την ευελιξία να προχωρά σε στοχευμένες εκδόσεις ομολόγων για τη διαχείριση του χρέους, ενισχύοντας περαιτέρω την προσπάθεια για την οικονομική σταθερότητα της χώρας.
