Η κυβέρνηση προχωρά σε ριζική αναμόρφωση του πλαισίου που διέπει την παράνομη μετανάστευση, με τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη να ξεκαθαρίζει ότι η βασική φιλοσοφία είναι «Φυλακή ή Επιστροφή». Το νέο νομοσχέδιο φέρνει αυστηρότερες ποινές, θεσπίζει καθαρούς κανόνες για την παραμονή ή την απομάκρυνση πολιτών τρίτων χωρών και επιδιώκει να κλείσει τα «παράθυρα» που επί χρόνια λειτουργούσαν ως κίνητρα παράνομης διαμονής.
Απαγόρευση εισόδου και ποινικοποίηση παράνομης παραμονής
Η μεγαλύτερη τομή του νομοσχεδίου αφορά την ποινικοποίηση της παράνομης παραμονής. Όσοι πολίτες τρίτων χωρών παραμένουν στη χώρα παρά την απόρριψη του ασύλου ή την ολοκλήρωση της διοικητικής διαδικασίας, θα αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης από 2 έως 5 έτη, χωρίς δυνατότητα μετατροπής ή αναστολής. Σε περίπτωση υποτροπής, η ποινή αυξάνεται και συνοδεύεται από χρηματικό πρόστιμο έως 10.000 ευρώ.
Παράλληλα, επεκτείνεται η διάρκεια της απαγόρευσης εισόδου από 5 σε 10 έτη, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη 5, σε όσους θεωρούνται κίνδυνος για τη δημόσια τάξη, την εθνική ασφάλεια ή τη δημόσια υγεία.
Ωστόσο, το νομοσχέδιο δίνει μια επιλογή: η εκτέλεση της ποινής μπορεί να ανασταλεί, εάν ο παραβάτης επιλέξει την οικειοθελή αποχώρηση από την Ελλάδα. Η αναστολή ενεργοποιείται μόνο με την πραγματική αναχώρηση. Έτσι, το πλαίσιο γίνεται σαφές: ή επιστροφή ή φυλακή.
Οικειοθελής αναχώρηση με αυστηρούς όρους
Η διαδικασία της οικειοθελούς αναχώρησης ενισχύεται και αποκτά πιο αυστηρό χαρακτήρα:
-
Η προθεσμία για αποχώρηση μειώνεται από 25 σε 14 ημέρες.
-
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μπορεί να δοθεί παράταση, αλλά έως 60 ημέρες (αντί 120).
-
Εισάγεται η δυνατότητα ηλεκτρονικής επιτήρησης (βραχιολάκι) για να αποτραπεί η διαφυγή.
Η ρύθμιση αυτή λειτουργεί ως μια δίκαιη επιλογή για όσους θέλουν να συμμορφωθούν, αποφεύγοντας τις βαριές ποινικές συνέπειες.
Επικαιροποίηση ορισμών και νέες έννοιες
Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, το νομοσχέδιο επικαιροποιεί κρίσιμους ορισμούς:
-
Χώρα επιστροφής: περιλαμβάνει πλέον όχι μόνο τη χώρα καταγωγής, αλλά και τη χώρα συνήθους διαμονής, την ασφαλή τρίτη χώρα και την πρώτη χώρα ασύλου.
-
Κίνδυνος διαφυγής: καθορίζεται με αντικειμενικά κριτήρια, όπως η απουσία γνωστής κατοικίας, η αλλαγή τόπου διαμονής χωρίς ενημέρωση ή η άρνηση βιομετρικής ταυτοποίησης.
Με αυτές τις αλλαγές, οι αρχές αποκτούν πιο ξεκάθαρα εργαλεία για την εφαρμογή του νόμου.
Κράτηση και αυστηρότεροι έλεγχοι
Η διάρκεια της κράτησης αυξάνεται από 18 σε 24 μήνες, με δυνατότητα παρατάσεων, ενώ οι λόγοι κράτησης διευρύνονται ώστε να περιλαμβάνουν και ζητήματα ασφάλειας. Οι προϋποθέσεις κράτησης θα επανεξετάζονται ανά εξάμηνο, για να διασφαλίζεται ο έλεγχος και η διαφάνεια.
Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι ποινές:
-
Για παράνομη επανείσοδο, πρόστιμο 10.000–30.000 ευρώ.
-
Για παράνομη είσοδο, φυλάκιση από 2 έως 3 έτη σε επιβαρυντικές περιπτώσεις.
-
Οι χρηματικές ποινές αυξάνονται: από 1.500 σε 5.000 ευρώ και από 3.000 σε 10.000 ευρώ.
Τέλος στη νομιμοποίηση και περιορισμός αιτήσεων ασύλου
Το νομοσχέδιο καταργεί τη διάταξη που επέτρεπε τη νομιμοποίηση μεταναστών μετά από 7 χρόνια παράνομης παραμονής. Επιπλέον, περιορίζεται η δυνατότητα υποβολής μεταγενέστερων αιτήσεων διεθνούς προστασίας, ώστε να αποφεύγεται η κατάχρηση της διαδικασίας.
Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση στοχεύει να στείλει σαφές μήνυμα: η Ελλάδα δεν θα αποτελεί πλέον χώρα εύκολης εγκατάστασης για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
