Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη γεωπολιτικά συγκυρία για τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, το ενδιαφέρον στρέφεται σήμερα στο Λουξεμβούργο, όπου ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης θα συναντηθεί με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, στον απόηχο της νέας τουρκικής πρόκλησης για το πρόγραμμα «SAFE» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ένταση γύρω από το πρόγραμμα SAFE
Η Άγκυρα εμφανίστηκε ενοχλημένη από τη θέση της Αθήνας, η οποία έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα συναινέσει στη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα, όσο ισχύει το casus belli για τα 12 μίλια στο Αιγαίο.
Ο Φιντάν, μιλώντας σε τουρκικά ΜΜΕ, επιτέθηκε προσωπικά στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, κατηγορώντας τον ότι «επιδεικνύει στο ελληνικό Κοινοβούλιο το γεγονός ότι η Τουρκία αποκλείστηκε από το SAFE». Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Τουρκία δεν αποδέχεται τα 12 ναυτικά μίλια, υποστηρίζοντας πως το Αιγαίο «δεν είναι άλυτο πρόβλημα».
Η απάντηση της Αθήνας ήταν κατηγορηματική:
«Η Ελλάδα ασκεί εξωτερική πολιτική βασισμένη στο διεθνές δίκαιο. Υποδείξεις και μομφές δεν είναι αποδεκτές», δήλωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος σήμερα θα έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Φιντάν στο περιθώριο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε.
Η συνάντηση των MED9 και η πρωτοβουλία 5×5
Παράλληλα, στη Σλοβενία, διεξάγεται η Σύνοδος των MED9, με τη συμμετοχή των ηγετών των μεσογειακών χωρών της Ε.Ε. και του βασιλιά της Ιορδανίας, Αμπντάλα, σε ρόλο παρατηρητή.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει την ελληνική πρωτοβουλία “5×5”, που προβλέπει τη σύγκληση συνάντησης των παρακτίων χωρών της Ανατολικής Μεσογείου — Ελλάδας, Κύπρου, Τουρκίας, Αιγύπτου και Λιβύης — με στόχο διάλογο για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, τη θαλάσσια ασφάλεια και τη μετανάστευση.
Η Αθήνα επιδιώκει να καταδείξει ότι αποτελεί πυλώνα σταθερότητας και ειρήνης στην περιοχή, σε αντίθεση με την επιθετική ρητορική της Άγκυρας.
Το πρόγραμμα SAFE στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Το πρόγραμμα SAFE (Security and Armed Forces of Europe), που αποσκοπεί στη θωράκιση της ευρωπαϊκής άμυνας, θα τεθεί επίσημα στο τραπέζι των συζητήσεων στις 23–24 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.
Η Ελλάδα θα προσέλθει με σταθερή θέση ότι η συμμετοχή της Τουρκίας προϋποθέτει σεβασμό του διεθνούς δικαίου και άρση των απειλών έναντι των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Οι προτεραιότητες των MED9
Η σημερινή Σύνοδος στη Σλοβενία αναμένεται επίσης να εστιάσει σε ζητήματα όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Μεταναστευτικό, καθώς και το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Οι ηγέτες επιδιώκουν να διαμορφώσουν κοινό μέτωπο απέναντι στις γεωπολιτικές προκλήσεις, με φόντο την εύθραυστη ειρήνη στη Μέση Ανατολή και τις νέες ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
