Σε μια κομβική πολιτική συγκυρία, με τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση να ανοίγει επίσημα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, επέλεξε τη στρατηγική της μετωπικής σύγκρουσης με την κυβέρνηση. Μιλώντας στην κοινή συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και του Πολιτικού Συμβουλίου του κόμματος, έθεσε το δικό του πολιτικό και θεσμικό διακύβευμα: η τρίτη θητεία της Νέας Δημοκρατίας ταυτίζεται πλέον με την οπισθοδρόμηση, καθιστώντας την πολιτική αλλαγή τον μοναδικό δρόμο για τη θεσμική ανάταξη της χώρας.
Μέσα από μια ομιλία με έντονο αναλυτικό βάθος και ιδεολογικό στίγμα, η ηγεσία της Χαριλάου Τρικούπη δεν περιορίστηκε στη στείρα αντιπολίτευση, αλλά κατέθεσε έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη για την αναθεώρηση του καταστατικού χάρτη της χώρας.
Ο επικοινωνιακός αντιπερισπασμός και η κρίση αξιοπιστίας
Επικαλούμενος ιστορικές μορφές της συνταγματικής επιστήμης, όπως ο Δημήτρης Τσάτσος και ο Αριστόβουλος Μάνεσης, ο κ. Ανδρουλάκης υπενθύμισε ότι το Σύνταγμα αποτελεί τη «θεσμική ασπίδα» του πολίτη απέναντι στην αυθαιρεσία της εξουσίας. Υπό αυτό το πρίσμα, άσκησε δριμεία κριτική στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, κατηγορώντας τον ότι χρησιμοποιεί την κορυφαία αυτή διαδικασία ως σανίδα πολιτικής επιβίωσης.
Σύμφωνα με την ανάλυση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, η απόφαση του μεγάρου Μαξίμου να ανοίξει τώρα τον φάκελο της αναθεώρησης δεν συνιστά «φυγή προς τα μπρος». Αντιθέτως, πρόκειται για ένα πολιτικό τέχνασμα προκειμένου να αποδράσει η κυβέρνηση από τη βαριά σκιά των σκανδάλων: από το έγκλημα των Τεμπών και τις παράνομες παρακολουθήσεις, μέχρι την κακοδιαχείριση ευρωπαϊκών πόρων στον ΟΠΕΚΕΠΕ. «Ένας πρωθυπουργός που καταστρατηγεί το Σύνταγμα, δεν έχει καμία αξιοπιστία να εμφανίζεται ως εγγυητής του», τόνισε με έμφαση.
Η πολιτική υποκρισία γύρω από το επιτελικό κράτος
Ο κ. Ανδρουλάκης αποδόμησε σημείο προς σημείο τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας, χαρακτηρίζοντάς τες μνημείο πολιτικού θράσους. Εστίασε ιδιαίτερα στην κυβερνητική εξαγγελία για συνταγματική κατοχύρωση της «καλής νομοθέτησης». Υπενθύμισε στο ακροατήριο ότι η ίδια κυβέρνηση νομοθέτησε το 2019 το λεγόμενο «Επιτελικό Κράτος», το οποίο στην πράξη μετατράπηκε σε μηχανισμό απευθείας αναθέσεων, προσχηματικής διαβούλευσης και φωτογραφικών τροπολογιών. Αντίστοιχη υποκρισία καταλόγισε και στις υποσχέσεις για προστασία του πρωτογενούς τομέα και αποκάθαρση των μέσων ενημέρωσης, φέρνοντας ως αντιπαραδείγματα τη λίστα Πέτσα και την πλήρη απαξίωση των ελεγκτικών μηχανισμών.
Το άρθρο 86 και το τέλος της κομματικής προστασίας
Στον πυρήνα των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ βρίσκεται η ριζική αλλαγή του άρθρου 86, το οποίο αφορά την ποινική ευθύνη των υπουργών. Η Χαριλάου Τρικούπη απορρίπτει ως ημίμετρο την κυβερνητική πρόταση, επισημαίνοντας ότι αφήνει την άσκηση ποινικής δίωξης στα χέρια της εκάστοτε κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Για να μπει οριστικό τέλος στην πολιτική ασυλία, το ΠΑΣΟΚ προτείνει την πλήρη αποσύνδεση της Βουλής από τις διώξεις και την ανάθεση της διαδικασίας σε ένα ειδικό, ανεξάρτητο δικαστικό συμβούλιο. Όπως διαμήνυσε ο κ. Ανδρουλάκης, η κοινωνία δεν ανέχεται νέες υποθέσεις συγκάλυψης, φωτογραφίζοντας πρόσφατα περιστατικά που αφορούν κορυφαία στελέχη της κυβερνητικής παράταξης.
Κοινωνικό κράτος, άρθρο 16 και απαντήσεις στη νέα εποχή
Ο οδικός χάρτης του ΠΑΣΟΚ εστιάζει στην αναβάθμιση των κοινωνικών δικαιωμάτων, απαντώντας στις σύγχρονες ανισότητες. Βασική προτεραιότητα αποτελεί η ρητή κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ), καθώς και η ανάληψη ευθύνης από το κράτος για την εξασφάλιση προσιτής στέγης, αντιμετωπίζοντας τη ραγδαία στεγαστική κρίση. Παράλληλα, προτείνεται η συνταγματική προστασία του δημόσιου χαρακτήρα του νερού απέναντι σε κάθε απόπειρα εμπορευματοποίησης.
Στο μέτωπο της παιδείας και του άρθρου 16, η διαχωριστική γραμμή με τη Νέα Δημοκρατία είναι απόλυτη. Το ΠΑΣΟΚ παραμένει σταθερά προσανατολισμένο στην ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου, αντιπροτείνοντας τη ρητή κατοχύρωση του αυστηρά μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών ιδρυμάτων, προκειμένου να αποτραπεί η μετατροπή της εκπαίδευσης σε πεδίο στυγνής κερδοσκοπίας.
Επιπλέον, η πρόταση καινοτομεί εισάγοντας τη διάσταση των ψηφιακών δικαιωμάτων. Σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη και οι αλγόριθμοι μπορούν να χειραγωγήσουν τη δημόσια σφαίρα, απαιτούνται νέες συνταγματικές εγγυήσεις διαφάνειας, λογοδοσίας και ανθρώπινης εποπτείας, καθώς και ρητή προστασία απέναντι στην έμφυλη βία.
Η θωράκιση των θεσμών ως προϋπόθεση ανάπτυξης
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Νίκος Ανδρουλάκης κατέστησε σαφές ότι η οικονομική μεγέθυνση στερείται νοήματος εάν δεν συνοδεύεται από κοινωνική δικαιοσύνη και ισχυρούς θεσμούς. Προτείνοντας την απαίτηση 180 βουλευτών στη δεύτερη αναθεωρητική βουλή και την αποσύνδεση της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας από τη διάλυση της Βουλής με αυξημένες πλειοψηφίες, το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να επιβάλει ευρύτερες συναινέσεις και να ανακόψει την αλαζονεία της εκάστοτε πλειοψηφίας. Το μήνυμα προς τους πολίτες είναι ξεκάθαρο: η δημοκρατική αφύπνιση και η πολιτική αλλαγή αποτελούν τον μόνο δρόμο για μια δίκαιη, ευρωπαϊκή και σύγχρονη Ελλάδα.
