Η πολιτική επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο κεντρικό σκηνικό δεν αποτελεί πλέον αντικείμενο φημολογίας στα δημοσιογραφικά γραφεία, αλλά μια άμεσα υλοποιήσιμη πραγματικότητα. Μέσα από μια προσεκτικά μελετημένη επικοινωνιακή στρατηγική, η οποία θυμίζει περισσότερο διαφημιστικό «teaser» παρά παραδοσιακή πολιτική παρέμβαση, ο πρώην πρωθυπουργός προετοιμάζει συστηματικά το έδαφος για την ανακοίνωση του νέου του πολιτικού φορέα.
Μετά το αρχικό, αινιγματικό του μήνυμα που ανέφερε ότι «Τον Μάρτη ήταν νωρίς», η νέα του ανάρτηση την Κυριακή με τη χαρακτηριστική φράση «Τον Σεπτέμβρη θα είναι αργά» ήρθε να επιβεβαιώσει τις πληροφορίες που ήθελαν το επιτελείο του να επισπεύδει ραγδαία τις διαδικασίες. Σύμφωνα με απολύτως διασταυρωμένες πληροφορίες, η επίσημη «πρεμιέρα» του νέου σχήματος έχει κλειδώσει οριστικά για την Τρίτη 26 Μαΐου. Ως επικρατέστερο σκηνικό της ανακοίνωσης προκρίνεται το Θησείο, μια επιλογή με βαρύνουσα σημειολογία, καθώς επιχειρεί να συνδέσει το νέο εγχείρημα με την ιστορικότητα, τη σταθερότητα και το ισχυρό πολιτικό βάρος του κέντρου της Αθήνας.
Γιατί τώρα; η επίσπευση των ανακοινώσεων και το ρευστό πολιτικό σκηνικό
Ο αρχικός στρατηγικός σχεδιασμός του στενού πυρήνα συνεργατών του πρώην πρωθυπουργού προέβλεπε, σύμφωνα με πηγές, οι επίσημες ανακοινώσεις να πραγματοποιηθούν στις αρχές του φθινοπώρου. Τι ακριβώς μεσολάβησε, όμως, και οδήγησε σε αυτή την αλλαγή χρονοδιαγράμματος;
Η απάντηση κρύβεται στην ανάγνωση της τρέχουσας πολιτικής συγκυρίας. Από τη μία πλευρά, το διαρκώς ρευστό πολιτικό σκηνικό και η έντονη, υπόγεια φημολογία περί πιθανών πρόωρων εκλογών δεν αφήνουν περιθώρια για περαιτέρω αναμονή και εφησυχασμό. Από την άλλη, η συνεχιζόμενη αποσύνθεση του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία κορυφώθηκε τα τελευταία εικοσιτετράωρα με την επεισοδιακή διαγραφή του Παύλου Πολάκη από τον Σωκράτη Φάμελλο, δημιουργεί ένα πρωτοφανές κενό πολιτικής εκπροσώπησης στον ευρύτερο προοδευτικό και κεντροαριστερό χώρο.
Ο Αλέξης Τσίπρας, διαθέτοντας αδιαμφισβήτητο πολιτικό αισθητήριο, «διαβάζει» το momentum: η κοινωνική δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση παραμένει διάσπαρτη και άστεγη, κυρίως λόγω της ανυπαρξίας ενός πειστικού, ενιαίου και κυβερνητικού αντιπολιτευτικού πόλου. Συνεπώς, το μήνυμα «Τον Σεπτέμβρη θα είναι αργά» συνιστά την ωμή παραδοχή ότι, εάν δεν υπάρξει άμεση παρέμβαση τώρα, οι παραδοσιακοί ψηφοφόροι της κεντροαριστεράς ενδέχεται είτε να αναζητήσουν αλλού πολιτική στέγη, είτε να στραφούν οριστικά στην αντισυστημική αποχή, απαξιώνοντας πλήρως τον χώρο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το μπλόκο στους βουλευτές και η αναζήτηση νέων προσώπων
Το περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού διαμηνύει πως ο νέος φορέας δεν θα αποτελεί μια απλή μετεξέλιξη, αλλά θα επιχειρήσει να λειτουργήσει ως η μεγάλη «γέφυρα» μεταξύ της παραδοσιακής Αριστεράς, της σύγχρονης Οικολογίας και της ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας. Σε μια σαφή προσπάθεια να πείσει ότι κόβει οριστικά τον ομφάλιο λώρο με το τοξικό κομματικό παρελθόν της Κουμουνδούρου, έχει αποφασιστεί ένας άκρως συμβολικός, αλλά αυστηρός όρος: στην Ιδρυτική Διακήρυξη, η οποία θα ανοίξει τις επόμενες ημέρες ηλεκτρονικά για υπογραφές από τους πολίτες, δεν θα επιτραπεί, τουλάχιστον στην παρούσα πρώτη φάση, η υπογραφή από εν ενεργεία βουλευτές του Κοινοβουλίου.
Ο στόχος αυτής της κίνησης είναι διττός και προφανής. Πρωτίστως, ο Αλέξης Τσίπρας επιθυμεί διακαώς να αποφύγει την ταμπέλα ενός «ΣΥΡΙΖΑ 2.0» ή την εικόνα μιας πολιτικής ανακύκλωσης φθαρμένων προσώπων, τα οποία έχουν συνδεθεί στενά στη συνείδηση των πολιτών με τις κυβερνητικές αποτυχίες ή τις παραλυτικές εσωκομματικές ίντριγκες των τελευταίων ετών. Αντιθέτως, η έμφαση αναμένεται να δοθεί στη νέα γενιά και στα πιεστικά σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα, όπως η τεράστια στεγαστική κρίση, η υποβάθμιση της δημόσιας παιδείας και το συνεχιζόμενο brain drain. Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν ότι επιστρατεύονται ήδη πρόσωπα με ευρεία απήχηση και επιστημονικό κύρος για τον συντονισμό των πρώτων θεματικών επιτροπών.
Πολιτικός σωτήρας ή απλώς ένας ακόμη κρίκος στον κατακερματισμό;
Πέρα, ωστόσο, από την επικοινωνιακή στιλπνότητα του εγχειρήματος και τον αρχικό ενθουσιασμό του σκληρού πυρήνα των υποστηρικτών του, η ουσία του εγχειρήματος γεννά σοβαρά ερωτήματα που απαιτούν αυστηρή κριτική προσέγγιση.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να εμφανιστεί εκ νέου ως ο ενοποιητικός παράγοντας και ο απόλυτος «σωτήρας» της κατακερματισμένης κεντροαριστεράς, παραγνωρίζοντας ίσως ή επιδιώκοντας να διαγράψει, το γεγονός ότι ο ίδιος φέρει ιστορική και βαρύτατη πολιτική ευθύνη για τη σημερινή, θλιβερή εικόνα του χώρου. Η προφανής αδυναμία του να ανανεώσει θεσμικά τον ΣΥΡΙΖΑ μετά την ήττα του 2019, η ανοχή του σε φαινόμενα τοξικού παραγοντισμού (τα οποία μόλις τώρα επιχειρεί να «καθαρίσει» η νέα ηγεσία του κόμματος), καθώς και η επιλογή του να αποχωρήσει το 2023 αφήνοντας τον φορέα σε κατάσταση ελεύθερης πτώσης, αποτελούν πολιτικά βαρίδια που δεν εξαλείφονται εύκολα.
Μπορεί, άραγε, ένα νέο λογότυπο, μια φρέσκια ονομασία και η στρατηγική απουσία των «παλιών» βουλευτών από την ιδρυτική πράξη να προσφέρουν ολική πολιτική άφεση αμαρτιών; Το πραγματικό, υπαρξιακό στοίχημα για τον κ. Τσίπρα δεν περιορίζεται στο εάν θα καταφέρει να επαναπατρίσει κάποιους απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ. Το μείζον ζήτημα είναι αν μπορεί να απευθυνθεί πειστικά στο ευρύτερο, μετριοπαθές και κεντρώο ακροατήριο, το οποίο του γύρισε οριστικά την πλάτη στις αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις.
Ο κίνδυνος για τον προοδευτικό χώρο παραμένει κάτι παραπάνω από ορατός. Αντί για τον πολυπόθητο καταλύτη της ανασύνθεσης, το νέο κόμμα ενδέχεται απλώς να προσθέσει άλλη μια αδύναμη ψηφίδα στο ήδη κατακερματισμένο παζλ της αντιπολίτευσης. Το αν ο Αλέξης Τσίπρας έχει πράγματι διδαχθεί από τα στρατηγικά του σφάλματα, ή αν απλώς επιχειρεί να παίξει το τελευταίο του πολιτικό χαρτί ποντάροντας στη μνήμη του χρυσού του παρελθόντος, θα φανεί στο άμεσο μέλλον. Η 26η Μαΐου είναι προ των πυλών, ωστόσο η ανάκτηση της κυβερνητικής αξιοπιστίας απαιτεί αποδείξεις πολύ πιο στιβαρές από αινιγματικές αναρτήσεις.
