Σε μια κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου που αναδιατάσσει βίαια τον εσωκομματικό και κοινοβουλευτικό χάρτη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ο πρόεδρος του κόμματος, Σωκράτης Φάμελλος, έθεσε οριστικά εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας τον Παύλο Πολάκη. Το νέο, εκρηκτικό επεισόδιο στην Κουμουνδούρου δεν αποτελεί απλώς άλλη μια παρορμητική διαδικτυακή αψιμαχία του αψίκορου Κρητικού πολιτικού, αλλά την κορύφωση ενός βαθύτατου ρήγματος. Ένα ρήγμα που τροφοδοτείται άμεσα και απροκάλυπτα από τον «ελέφαντα στο δωμάτιο»: την επικείμενη, πλέον, ίδρυση νέου πολιτικού φορέα από τον Αλέξη Τσίπρα στα τέλη Μαΐου.
Για όσους αναλύουν ψύχραιμα τον παλμό του ΣΥΡΙΖΑ, η σύγκρουση φάνταζε προδιαγεγραμμένη. Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι, ωστόσο, ήταν η ευθεία και προσβλητική αμφισβήτηση των προθέσεων της σημερινής ηγεσίας, εν μέσω μιας νέας, βαθιάς υπαρξιακής κρίσης για τον φορέα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Το χρονικό του διαζυγίου: το sms, οι διαρροές και η «κρυφή ατζέντα»
Η θρυαλλίδα των ραγδαίων εξελίξεων άναψε μέσα στην εβδομάδα, με τον Παύλο Πολάκη να ασκεί ασφυκτική, δημόσια πίεση στην ηγεσία. Αφορμή στάθηκε η παρατεταμένη φημολογία για εν ενεργεία στελέχη και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, οι οποίοι φέρονται να βρίσκονται με το «ένα πόδι» στο υπό ίδρυση κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, καθώς και οι δημόσιες τοποθετήσεις ορισμένων (όπως του Δημήτρη Χατζησωκράτη) περί πιθανής αναστολής της λειτουργίας του κόμματος.
Ο βουλευτής Χανίων, πιστός στη γνωστή τακτική του, έστειλε αρχικά SMS προς τον κ. Φάμελλο και στη συνέχεια προχώρησε σε μια άκρως επιθετική ανάρτηση. Απαίτησε την άμεση σύγκληση της Πολιτικής Γραμματείας, προκειμένου το κόμμα να λάβει αποφάσεις για όσους «λειτουργούν ως εκπρόσωποι Τύπου άλλου κόμματος». Το σημείο, ωστόσο, που υπερέβη τις ανεκτές κόκκινες γραμμές της θεσμικής λειτουργίας, ήταν η ευθεία επίθεση στον ίδιο τον πρόεδρο. Εγκαλώντας τον για «αφωνία» και «αναποφασιστικότητα», ο κ. Πολάκης άφησε σαφή υπονοούμενα ότι η ηγεσία εξυπηρετεί μια «κρυφή ατζέντα», παρακολουθώντας δήθεν απαθώς τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ για να ευνοηθεί το εγχείρημα Τσίπρα.
Η άμεση αντεπίθεση του Σωκράτη Φάμελλου και το μήνυμα μηδενικής ανοχής
Σε αντίθεση με προηγούμενες περιόδους, όπου οι ηγεσίες του ΣΥΡΙΖΑ (συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του Αλέξη Τσίπρα και μετέπειτα του Στέφανου Κασσελάκη) επέλεγαν τον πολιτικό συμβιβασμό ή έκαναν τα «στραβά μάτια» στον ιδιότυπο παραγοντισμό του βουλευτή, ο Σωκράτης Φάμελλος αντέδρασε ακαριαία. Χωρίς καν να εμπλακεί σε ατέρμονες διαδικασίες στα κομματικά όργανα, ανέλαβε ο ίδιος την πλήρη πολιτική ευθύνη, διαγράφοντάς τον με συνοπτικές διαδικασίες από την Κ.Ο.
Η ανακοίνωσή του ήταν ένας πραγματικός καταπέλτης. Χαρακτήρισε το υπονοούμενο περί κρυφής ατζέντας ως «αισχρό, ανυπόστατο και απαράδεκτο», καθιστώντας σαφές ότι δεν επιτρέπει σε κανέναν να θίγει την πολιτική του ηθική και αξιοπρέπεια. Αποδομώντας, μάλιστα, το αφήγημα της υποτιθέμενης «αφωνίας», ο κ. Φάμελλος παρέθεσε ένα μπαράζ θεσμικών δράσεών του την περασμένη εβδομάδα: από τις παρεμβάσεις για τους εργαζόμενους στο Λαϊκό Νοσοκομείο και τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, μέχρι τις συναντήσεις με κορυφαίους συνδικαλιστικούς φορείς. Το μήνυμα ήταν διττό: αφενός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να ασκήσει πραγματική αντιπολίτευση, αφετέρου ότι η εποχή της εσωκομματικής ομηρίας έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί.
Ο ίσκιος του Αλέξη Τσίπρα και το φάντασμα της νέας διάσπασης
Αναλύοντας κανείς τη συνολική εικόνα, καθίσταται προφανές ότι η διαγραφή Πολάκη λειτουργεί ως ένα αναγκαίο, αν και εξαιρετικά επώδυνο, ξεκαθάρισμα λογαριασμών πριν από τη μεγάλη θύελλα. Η πολιτική αγορά θεωρεί δεδομένο ότι η επερχόμενη ανακοίνωση του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα, πιθανότατα στις 26 Μαΐου, προκαλεί ήδη ισχυρότατες φυγόκεντρες τάσεις στην Κουμουνδούρου, χωρίζοντας τα εναπομείναντα στελέχη σε αντίπαλα στρατόπεδα.
Σε αυτό το απολύτως ρευστό και τοξικό περιβάλλον, ο Σωκράτης Φάμελλος έπρεπε να κάνει μια σκληρή επιλογή: είτε θα άφηνε τον Παύλο Πολάκη να μετατραπεί σε έναν ανεξέλεγκτο, αυτόκλητο θεματοφύλακα που θα επέβαλε διαρκώς τη δική του ατζέντα, «πυροβολώντας» τους πάντες, είτε θα έδειχνε ηγετική πυγμή, διαμηνύοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ διαθέτει εκλεγμένο πρόεδρο και όργανα. Επέλεξε ορθά το δεύτερο, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για την πιθανή παραπομπή του βουλευτή στην Επιτροπή Δεοντολογίας, με το ερώτημα της οριστικής διαγραφής του και από μέλος του κόμματος.
Το «παγκόσμιο ρεκόρ» του Πολάκη και το αμείλικτο ερώτημα της επόμενης ημέρας
Ο Παύλος Πολάκης, από την πλευρά του, δεν άφησε την πρόκληση αναπάντητη. Επιστρατεύοντας το γνωστό, ειρωνικό και επιθετικό του ύφος, δήλωσε στα κοινωνικά δίκτυα ότι έσπασε «παγκόσμιο ρεκόρ», καθώς διαγράφεται για τρίτη φορά από τρεις διαφορετικούς προέδρους (έστω και αν οι προηγούμενες ήταν βραχύβιες ή ημιτελείς). Παράλληλα, διεμήνυσε με νόημα ότι παραμένει μέλος του ΣΥΡΙΖΑ, ρίχνοντας ευθέως τα βέλη του στην ηγεσία, την οποία κατηγορεί ότι διαγράφει τον ίδιο, αλλά αφήνει στο απυρόβλητο όσους προετοιμάζουν το έδαφος για τη μετακόμισή τους στον φορέα Τσίπρα.
Η κριτική που οφείλει να ασκήσει κανείς στην παρούσα συγκυρία είναι αυστηρή και αφορά ολόκληρο το οικοδόμημα της Κουμουνδούρου. Από τη μία πλευρά, ο Σωκράτης Φάμελλος έπραξε το απολύτως αυτονόητο για να περισώσει το στοιχειώδες κύρος του θεσμού του προέδρου, επιχειρώντας να τερματίσει την ιδιότυπη πολιτική ομηρία του κόμματος.
