Η πολύμηνη σεναριολογία έλαβε τέλος το βράδυ της Τρίτης, κάτω από τον αττικό ουρανό. Ο Αλέξης Τσίπρας δήλωσε ξανά «παρών» στην κεντρική πολιτική σκηνή, επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις που ήθελαν την πολύμηνη απουσία του να αποτελεί απλώς μια στρατηγική περίοδο ανασύνταξης. Στο Θησείο, μέσα από μια άρτια οργανωμένη και προσεκτικά σκηνοθετημένη εκδήλωση, ο πρώην πρωθυπουργός ανακοίνωσε την ίδρυση του νέου του πολιτικού φορέα.
Η επιλογή του ονόματος, ΕΛΑΣ – Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, κάθε άλλο παρά τυχαία μπορεί να θεωρηθεί. Πρόκειται για ένα ακρωνύμιο με βαρύ ιστορικό και συναισθηματικό φορτίο, το οποίο στοχεύει ευθέως στα αντανακλαστικά ενός παραδοσιακού αριστερού ακροατηρίου, το οποίο τα τελευταία χρόνια βιώνει έντονα το αίσθημα της πολιτικής απογοήτευσης και της αντιπροσώπευσης.
Το αφήγημα της επιστροφής: Η «κοινωνική πίεση» ως εφαλτήριο
«Η μεγάλη μέρα έφτασε. Η αναμονή τελείωσε», ανέφερε χαρακτηριστικά στην έναρξη της ομιλίας του ο κ. Τσίπρας. Επιχειρώντας να προσδώσει στο εγχείρημά του κινηματικά χαρακτηριστικά, παρουσίασε την επιστροφή του όχι ως απόρροια προσωπικής πολιτικής φιλοδοξίας, αλλά ως επιτακτική ανταπόκριση σε ένα πάνδημο κοινωνικό αίτημα. «Εδώ και καιρό, χιλιάδες άνθρωποι σε κάθε γωνιά της Ελλάδας μας έλεγαν το ίδιο πράγμα: “Κάντε κάτι! Προχωρήστε! Βγείτε μπροστά να πιστέψουμε ξανά ότι κάτι μπορεί να αλλάξει”», υπογράμμισε.
Περιγράφοντας με μελανά χρώματα τη σημερινή πραγματικότητα, έκανε λόγο για μια κοινωνία που «ασφυκτιά» και μια πατρίδα που «χάνει διαρκώς κύρος». «Σήμερα αποχαιρετούμε την απογοήτευση, την αδράνεια και την αποχή. Γεννιέται μια νέα πολιτική δύναμη με στόχο όχι μόνο την πολιτική αλλαγή, αλλά και την αλλαγή πολιτικής», τόνισε, θέτοντας τον πήχη των προσδοκιών ψηλά.
Παλαιοί γνώριμοι σε νέους ρόλους: Το στελεχιακό δυναμικό της ΕΛΑΣ
Παρά την έμφαση στη λέξη «αλλαγή», μια προσεκτική ματιά στις πρώτες σειρές των καθισμάτων γεννά εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο το νέο σχήμα κομίζει όντως μια ριζική ανανέωση. Η ηγετική ομάδα και ο βασικός κορμός των παρευρισκόμενων στελεχών αποτελούν, σε μεγάλο βαθμό, ανασύνθεση της κυβερνητικής και κομματικής περιόδου του ΣΥΡΙΖΑ.
Στο Θησείο έδωσαν το «παρών» πρόσωπα της απολύτου εμπιστοσύνης του κ. Τσίπρα, όπως ο Γιώργος Βασιλειάδης, ο Διονύσης Τεμπονέρας, η πρώην εκπρόσωπος Τύπου Δώρα Αυγέρη, ο Θύμιος Γεωργόπουλος και ο πρώην υπουργός Παιδείας Κώστας Γαβρόγλου. Την εικόνα συμπλήρωσαν ο Μάριος Κάτσης, η Ελένη Αυλωνίτου, ο Παναγιώτης Κουρουμπλής, ο Νίκος Μπίστης, η Αθηνά Λινού, ο ιστορικός Νίκος Μανιός, καθώς και ο ηθοποιός Μάριος Αθανασίου.
Ταυτόχρονα, ωστόσο, καταγράφηκαν ενδιαφέρουσες μετατοπίσεις που μαρτυρούν την πρόθεση της ΕΛΑΣ να λειτουργήσει ως χωνευτήρι του ευρύτερου προοδευτικού χώρου: η παρουσία του Φερχάτ Οζγκιούρ, ο οποίος αποχώρησε πρόσφατα από τη Νέα Αριστερά, καθώς και του Αντώνη Σαουλίδη (πρώην στέλεχος του ΠΑΣΟΚ), καταδεικνύουν την προσπάθεια αλίευσης στελεχών τόσο από τα αριστερά όσο και από το κέντρο.
Η πολιτική αντίφαση της βραδιάς: Όταν το «εμείς» διαβάζεται από το autocue
Ως προς την κριτική αποτίμηση της βραδιάς, οφείλει κανείς να σταθεί σε μια κραυγαλέα σημειολογική αντίφαση. Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε εκτενώς για την ανάγκη μιας «ηθικής επανάστασης», καλώντας τους πολίτες να «βρεθούν ξανά στο εμείς», δανειζόμενος μάλιστα τη διαχρονική ρήση του Μακρυγιάννη. Όμως, την κρίσιμη στιγμή της παρουσίασης των 7 βασικών δεσμεύσεων της Ιδρυτικής Διακήρυξης, της «Πυξίδας για τη Νέα Ελλάδα», όπως τη χαρακτήρισε, ο αυθορμητισμός θυσιάστηκε στον βωμό της τηλεοπτικής εικόνας.
Οι θεμελιώδεις αυτοί άξονες του νέου κόμματος διαβάστηκαν μηχανικά από τα monitors (teleprompters). Όταν το πολιτικό διακύβευμα είναι ένα «σοκ εντιμότητας» και μια ειλικρινής επανεκκίνηση με τη βάση, η απόλυτη εξάρτηση από την οθόνη υπονομεύει την αμεσότητα και την πειθώ του μηνύματος απέναντι σε ένα ήδη καχύποπτο εκλογικό σώμα.
Η «Εθνική Πυξίδα» και το διμέτωπο απέναντι σε ΝΔ – ΠΑΣΟΚ
Η ιδρυτική διακήρυξη της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης δομείται πάνω σε 7 κεντρικούς πυλώνες:
-
Ζωή με αξιοπρέπεια (αντιμετώπιση της ακρίβειας, ρύθμιση της εργασίας).
-
Ισχυρή Δημοκρατία χωρίς ασυλίες, με σαφείς θεσμικές αιχμές για τα ζητήματα του κράτους δικαίου (υποκλοπές, Τέμπη).
-
Ισχυρή Οικονομία δίκαιης ανάπτυξης, με αλλαγή παραγωγικού μοντέλου και έμφαση στον πρωτογενή τομέα.
-
Κοινωνικό Κράτος Δικαιωμάτων (καθολική πρόσβαση σε Υγεία, Παιδεία, Στέγη).
-
Ανθεκτική Ελλάδα (θωράκιση απέναντι στην κλιματική και ενεργειακή κρίση).
-
Ψηφιακή Δημοκρατία και Κυριαρχία.
-
Πολυδιάστατη Εξωτερική Πολιτική.
Ο κ. Τσίπρας άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση, κατηγορώντας την ότι διαχειρίζεται το κράτος «σαν λάφυρο» και τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης ως προνόμιο μιας «άπληστης ολιγαρχίας». Ανέδειξε ιδιαίτερα την οξύτατη στεγαστική κρίση, στιγματίζοντας το «όργιο κερδοσκοπίας» των funds.
Παράλληλα, φρόντισε να χαράξει σαφείς διαχωριστικές γραμμές, υιοθετώντας μια αυστηρή διμέτωπη στρατηγική. Στοχοποίησε ευθέως τα «δύο παλιά κόμματα της Μεταπολίτευσης» (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ), υπενθυμίζοντας πως «τα χρέη τους ξεπερνούν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ» και χαρακτηρίζοντάς τα «το σύστημα μέσα στο σύστημα». Η κίνηση αυτή κλείνει, προς το παρόν, την πόρτα σε σενάρια συνεργασίας σε επίπεδο κορυφής, επενδύοντας στη φθορά των πολιτικών του αντιπάλων.
Επιστροφή στην αντιπολεμική ρητορική
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η επάνοδος σε μια σκληρή, κινηματικής υφής προσέγγιση στα διεθνή θέματα. Ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε έξω από τα δόντια για τον πόλεμο, δηλώνοντας: «Δεν κάνουμε τσιμουδιά όσο πέφτουνε κορμιά στην Ουκρανία. Δεν σωπαίνουμε μπροστά στη γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα». Η καταδίκη των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο, αλλά και των αμερικανικών επιθέσεων στο Ιράν, καταδεικνύει την πρόθεσή του να επανασυνδεθεί με τον ριζοσπαστικό πυρήνα της ελληνικής κοινωνίας.
Το πολιτικό διακύβευμα
Η ΕΛΑΣ βρίσκεται πλέον επίσημα στον πολιτικό χάρτη. Το διακηρυγμένο όραμα του Αλέξη Τσίπρα για τη δημιουργία μιας «Προοδευτικής Συμπαράταξης» που θα ενώσει τη Ριζοσπαστική Αριστερά, τη Σοσιαλδημοκρατία και την Πολιτική Οικολογία φιλοδοξεί να αποτελέσει την «κυβερνώσα Αριστερά της Νέας Εποχής».
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης μέρας είναι διττό: αφενός να αποδείξει ότι το κόμμα διαθέτει όντως μια νέα, εφαρμόσιμη πρόταση διακυβέρνησης που δεν ανακυκλώνει απλώς τα συνθήματα του χθες, και αφετέρου να πείσει μια βαθιά τραυματισμένη κοινωνία να τον εμπιστευτεί ξανά. Η πραγματική μάχη για την ηγεμονία στον προοδευτικό χώρο, μόλις ξεκίνησε.
