Μια πολιτική «βόμβα» μεγατόνων έσκασε στην κεντρική πολιτική σκηνή, ανοίγοντας ξανά τον σκοτεινό και δυσώδη φάκελο των παρακολουθήσεων στην Ελλάδα. Αυτή τη φορά, όμως, το ρολόι γυρίζει πίσω στην ταραγμένη περίοδο του 2015. Με μια συνέντευξη-καταπέλτη στην τηλεόραση του Mega και τον δημοσιογράφο Τάκη Χατζή, η Ζωή Κωνσταντοπούλου προχώρησε σε μια πρωτοφανή καταγγελία που πλήττει ευθέως τον ηθικό και θεσμικό πυρήνα της διακυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα, σκιαγραφώντας την εικόνα ενός πρωθυπουργού που φέρεται να λειτουργούσε ως κορυφή ενός παρακρατικού μηχανισμού, διαβάζοντας αναφορές της ΕΥΠ μέσα στο ίδιο του το γραφείο.
Αναλύοντας τόσο το βάρος των καταγγελιών όσο, όμως, και τη στάση της ίδιας της καταγγέλλουσας, η οποία επιλέγει να ανοίξει τα χαρτιά της με μια εντυπωσιακή χρονοκαθυστέρηση.
Η κλήση στο Μέγαρο Μαξίμου και οι απομαγνητοφωνήσεις του Ρουμπάτη
Η αφήγηση της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας τοποθετείται χρονικά στον Μάρτιο του 2015. Πρόκειται για την πρώτη, κρίσιμη περίοδο της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, μια εποχή ακραίας πολιτικής έντασης και σκληρής διαπραγμάτευσης. Σύμφωνα με την καταγγελία της, η ίδια κλήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, σε μια συνάντηση που της προκάλεσε θεσμικό «σοκ».
Η κυρία Κωνσταντοπούλου περιέγραψε γλαφυρά ότι βρέθηκε απέναντι σε έναν πρωθυπουργό ο οποίος ξεφύλλιζε μπροστά της απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες, προϊόν παρακολούθησης της ΕΥΠ. Ο τότε διοικητής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, Γιάννης Ρουμπάτης, φέρεται να ήταν ο άνθρωπος που τροφοδοτούσε το πρωθυπουργικό γραφείο με αυτό το εξαιρετικά ευαίσθητο υλικό. Η αφορμή για την ανάγνωση αυτών των εγγράφων ενώπιόν της ήταν, σύμφωνα με τα λεγόμενά της, η αναφορά ενός κρατούμενου σε μια φερόμενη απειλή, με τη φράση: «θέλουμε να φάμε έναν συριζαίο».
Η καταγγελία περί παρακράτους και ο ρόλος του Φώτη Παπαγεωργίου
Η εικόνα που μετέφερε η Ζωή Κωνσταντοπούλου είναι θεσμικά ανατριχιαστική. Σε μια σύγχρονη, δυτική δημοκρατία, οι υπηρεσίες πληροφοριών οφείλουν να λειτουργούν αυστηρά ως ασπίδα εθνικής ασφάλειας και όχι ως μηχανισμός παραγωγής ενημερωτικών δελτίων για πολιτική ή διαπροσωπική χρήση από την εκτελεστική εξουσία. Η φράση της ότι ο Αλέξης Τσίπρας «ήταν ένα πρόσωπο παραδομένο στο παρακράτος» συνιστά μια βαρύτατη θεσμική κατηγορία, υπονοώντας μια προσπάθεια άμεσου εκφοβισμού της.
Μάλιστα, η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας φρόντισε να συνδέσει το παρελθόν με το παρόν. Προχώρησε στην αποκάλυψη πως ανάμεσα σε αυτούς που βρίσκονται σήμερα στο στενό πολιτικό περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού (ή υπογράφουν διακηρύξεις νέων πρωτοβουλιών του) βρίσκεται ο Φώτης Παπαγεωργίου. Πρόκειται για πρόσωπο με βαθύ επιχειρησιακό παρελθόν, πρώην διοικητή της Αντιτρομοκρατικής και μετέπειτα υποδιοικητή της ΕΥΠ. Με αυτή τη στρατηγική αναφορά, επιχειρεί να αναδείξει έναν διαχρονικό, υπόγειο ομφάλιο λώρο ανάμεσα στον Αλέξη Τσίπρα και στελέχη των μυστικών υπηρεσιών.
Τα αμείλικτα ερωτήματα για την όψιμη ευαισθησία της Ζωής Κωνσταντοπούλου
Ωστόσο, το καθήκον της ερευνητικής δημοσιογραφίας δεν εξαντλείται στην παθητική αναπαραγωγή δηλώσεων. Απαιτεί την κριτική αξιολόγηση των γεγονότων και, κυρίως, των προθέσεων.
Οι καταγγελίες της κυρίας Κωνσταντοπούλου είναι πράγματι συγκλονιστικές, αλλά η χρονική στιγμή που επιλέγει να τις δημοσιοποιήσει εγείρει σοβαρότατα ερωτηματικά. Μιλάμε για γεγονότα που, σύμφωνα με την ίδια, έλαβαν χώρα τον Μάρτιο του 2015. Εκείνη την περίοδο, η Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν ήταν μια απλή βουλευτής ή ένα κομματικό στέλεχος. Ήταν η Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, ο τρίτος κορυφαίος πολιτειακός παράγοντας της χώρας.
-
Γιατί σιώπησε τότε; Εάν η Πρόεδρος της Βουλής διαπιστώνει ιδίοις όμμασι ότι ο πρωθυπουργός της χώρας διαπράττει θεσμική εκτροπή, παραβιάζει το Σύνταγμα, εργαλειοποιεί την ΕΥΠ και λειτουργεί ως επικεφαλής παρακράτους, η στοιχειώδης θεσμική και πατριωτική της υποχρέωση είναι η άμεση δημόσια καταγγελία, η προσφυγή στη Δικαιοσύνη και η άμεση παραίτησή της.
-
Η ανοχή ως συνενοχή: Επιλέγοντας να παραμείνει στη θέση της για μήνες μετά το περιστατικό (η ρήξη επήλθε αργότερα, αποκλειστικά λόγω του τρίτου Μνημονίου και όχι λόγω του… παρακράτους), η κυρία Κωνσταντοπούλου ουσιαστικά ανέχθηκε, συγκαλύπτοντας δια της σιωπής της, αυτές τις πρακτικές. Το να αποκαλύπτει κανείς ένα τέτοιο κακουργηματικού χαρακτήρα θεσμικό ατόπημα μια δεκαετία αργότερα, αφαιρεί μεγάλο μέρος από την αξιοπιστία και το ηθικό πλεονέκτημα του καταγγέλλοντος.
-
Τα σημερινά πολιτικά κίνητρα: Αναπόφευκτα, δημιουργείται η εντύπωση ότι η σημερινή αποκάλυψη δεν υπαγορεύεται από μια γνήσια, θεσμική ευαισθησία για τη Δημοκρατία, αλλά από στενά μικροκομματικά κίνητρα. Σε μια περίοδο όπου η Πλεύση Ελευθερίας πιέζεται δημοσκοπικά και ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί την πολιτική του ολική επαναφορά, η κυρία Κωνσταντοπούλου φαίνεται να εργαλειοποιεί ένα (καθυστερημένο) μυστικό, προκειμένου να αποδομήσει τον πρώην σύντροφό της και να διεκδικήσει μερίδιο από την αντισυστημική πίτα.
Ένα τραύμα για τη Δημοκρατία
Ο διάλογος που ήρθε στο φως της δημοσιότητας επιβεβαιώνει την παθογένεια του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Εάν οι ισχυρισμοί ευσταθούν, ο Αλέξης Τσίπρας βαρύνεται με το στίγμα της εγκαθίδρυσης ενός μηχανισμού παρακολούθησης που δεν διαφέρει σε τίποτα από τις πιο σκοτεινές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας μας.
Από την άλλη πλευρά, η στάση της Ζωής Κωνσταντοπούλου αποδεικνύει ότι, στον βωμό της εξουσίας ή της πολιτικής επιβίωσης, ακόμα και οι πιο θεματοφύλακες των θεσμών είναι διατεθειμένοι να κλείσουν τα μάτια, ανοίγοντας το στόμα τους μόνο όταν το επιτάσσει το πολιτικό τους συμφέρον. Και στις δύο περιπτώσεις, η μεγάλη ηττημένη είναι, για άλλη μια φορά, η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και στο Κράτος Δικαίου.
