Η εικόνα είναι πλέον γνώριμη σε κάθε μεγάλη ελληνική πόλη. Αναβάτες ηλεκτρικών πατινιών (Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτροκίνητα Οχήματα – ΕΠΗΟ) ελίσσονται με ιλιγγιώδη ταχύτητα ανάμεσα σε αυτοκίνητα, παραβιάζουν ερυθρούς σηματοδότες, κινούνται παράνομα σε πεζοδρόμια ή μεταφέρουν δεύτερο επιβάτη χωρίς τον παραμικρό προστατευτικό εξοπλισμό. Αυτός ο κυκλοφοριακός «αχταρμάς» έχει προκαλέσει σωρεία ατυχημάτων, εγείροντας έντονες αντιδράσεις από οδηγούς, πεζούς και, πλέον, από την ίδια την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) ανοίγει επίσημα τη συζήτηση, ζητώντας από την κυβέρνηση την επιβολή ενός πολύ αυστηρότερου κανονιστικού πλαισίου, το οποίο θα φτάνει μέχρι και την πλήρη απαγόρευση της κυκλοφορίας τους στους δρόμους που εξυπηρετούν αυτοκίνητα.
Ο κίνδυνος της συνύπαρξης με τα αυτοκίνητα
Το βασικότερο επιχείρημα της ΚΕΔΕ, όπως εκφράζεται μέσα από τις τοποθετήσεις στελεχών της, όπως ο Μιχάλης Καραμαλάκης, είναι η δομική ασυμβατότητα των πατινιών με το υπάρχον οδικό δίκτυο. Σε αντίθεση με αρκετές ευρωπαϊκές μητροπόλεις που διαθέτουν εκτεταμένα και προστατευμένα δίκτυα ποδηλατοδρόμων, οι ελληνικές πόλεις υστερούν δραματικά σε τέτοιου είδους υποδομές.
Όταν ένα ηλεκτρικό πατίνι, το οποίο ο νομοθέτης ορίζει θεωρητικά ως όχημα με μέγιστη ταχύτητα τα 25 χλμ./ώρα, αναγκάζεται να μοιραστεί την ίδια λωρίδα με ΙΧ, λεωφορεία και βαρέα οχήματα, το αποτέλεσμα είναι μαθηματικά βέβαιο πως θα οδηγήσει σε τραγωδίες. Το ζήτημα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι πολλά από αυτά τα οχήματα κυκλοφορούν «πειραγμένα» όσον αφορά το λογισμικό τους, αναπτύσσοντας ταχύτητες που αγγίζουν τα 60 ή 70 χλμ./ώρα. Έτσι, μετατρέπονται σε εν δυνάμει φονικά εργαλεία, καθώς στερούνται των βασικών προδιαγραφών παθητικής και ενεργητικής ασφάλειας ενός συμβατικού δικύκλου.
Οι παρεμβάσεις της ΚΕΔΕ και η έλλειψη υποδομών
Η ΚΕΔΕ ξεκαθαρίζει πως δεν επιδιώκει τον απόλυτο εξοστρακισμό της μικροκινητικότητας. «Σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να πούμε ως κοινωνία κατηγορηματικά όχι στη χρήση των ηλεκτρικών πατινιών», τονίζουν οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης. Τα πατίνια αποτελούν ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο για την πράσινη μετάβαση και την αποσυμφόρηση του κέντρου των πόλεων από τα ΙΧ. Ωστόσο, η κυκλοφορία τους δεν μπορεί να συνεχιστεί υπό το τρέχον καθεστώς απόλυτης αναρχίας.
Η πρόταση της ΚΕΔΕ στοχεύει σε μια συνολική αυστηροποίηση των κανόνων, με την προϋπόθεση ότι όλοι οι συναρμόδιοι φορείς (υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και Δήμοι) θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ζητά τα πατίνια να μην κινούνται στο ίδιο ρεύμα με τα αυτοκίνητα, επισημαίνοντας την κραυγαλέα έλλειψη υποδομών. Παράλληλα, θέτει επί τάπητος το μείζον ζήτημα της στάθμευσης, καθώς τα ενοικιαζόμενα πατίνια συχνά εγκαταλείπονται σε ράμπες ΑμεΑ, διαβάσεις τυφλών και πεζοδρόμια, εμποδίζοντας την ελεύθερη και ασφαλή διέλευση των πολιτών.
Στο στόχαστρο οι ανήλικοι και οι παραβάτες
Η συζήτηση που άνοιξε η ΚΕΔΕ έρχεται να «κουμπώσει» οργανικά με τις πρόσφατες κυβερνητικές πρωτοβουλίες. Tο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη επεξεργάζεται ήδη ένα ιδιαίτερα αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο προανήγγειλε πρόσφατα ο υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, με αιχμή του δόρατος τη ρητή απαγόρευση κυκλοφορίας ηλεκτρικών πατινιών στους δρόμους από ανηλίκους. Η παρουσία παιδιών και εφήβων σε δρόμους μεγάλης κυκλοφορίας με μέσα που δεν προσφέρουν απολύτως καμία προστασία, έχει θορυβήσει έντονα τους συγκοινωνιολόγους.
Επιπλέον, αρκετοί μεγάλοι δήμοι της χώρας, όπως ο Δήμος Αθηναίων, έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζουν τοπικές κανονιστικές αποφάσεις, ορίζοντας «κόκκινες» ζώνες απαγόρευσης (όπως σε εθνικούς κήπους, άλση και ιστορικούς πεζόδρομους) και επιβάλλοντας περιορισμούς στην ταχύτητα αλλά και τη μαζική στάθμευση αυτών των οχημάτων. Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) άλλωστε προβλέπει ήδη πρόστιμα της τάξης των 100 έως 200 ευρώ για υπερβολική ταχύτητα ή κυκλοφορία σε δρόμους με όριο άνω των 50 χλμ./ώρα. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, παραμένει η πραγματική και συστηματική αστυνόμευση, η οποία μέχρι σήμερα χωλαίνει.
Το στοίχημα της ασφαλούς μικροκινητικότητας
Tο αίτημα της ΚΕΔΕ για την επιβολή τάξης στο χάος των ηλεκτρικών πατινιών δεν είναι ένα κατασταλτικό καπρίτσιο, αλλά μια επιτακτική ανάγκη επιβίωσης στο σύγχρονο αστικό περιβάλλον. Η μικροκινητικότητα ήρθε για να μείνει, αλλά είναι ουτοπικό να πιστεύουμε ότι θα ευδοκιμήσει πάνω σε νομοθετικά κενά, επικίνδυνες πρακτικές ενοικίασης και ανύπαρκτες υποδομές.
