Μια εβδομάδα που τα είχε όλα: εθνική υπερηφάνεια, πολιτικές κορώνες, οικονομικά αφηγήματα που μοιάζουν με σενάρια επιστημονικής φαντασίας και, φυσικά, την υπενθύμιση ότι η φύση έχει πάντα τον τελευταίο λόγο. Αν κάτσουμε να «ξεφλουδίσουμε» τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, μακριά από τα φίλτρα των δελτίων ειδήσεων και τον θόρυβο των social media, θα ανακαλύψουμε μια χώρα που παλεύει να ισορροπήσει ανάμεσα στο ένδοξο παρελθόν της και σε ένα εξαιρετικά αβέβαιο μέλλον.
Ας δούμε, λοιπόν, τι πραγματικά συνέβη την εβδομάδα που μας πέρασε και γιατί τα όσα είδαμε (ή μάλλον, όσα δεν είδαμε) καθορίζουν τη ζωή μας πολύ περισσότερο από όσο νομίζουμε.
Η Ψευδαίσθηση της 25ης Μαρτίου και ο «Ξύλινος» Λόγος
Την Τετάρτη, η χώρα «ντύθηκε» στα γαλανόλευκα. Η 25η Μαρτίου είναι πάντα μια μέρα φόρτισης. Είδαμε τα μαχητικά να σκίζουν τον αττικό ουρανό, τα τανκς να παρελαύνουν, τα παιδιά με τις παραδοσιακές στολές να μας θυμίζουν από πού ερχόμαστε. Ήταν, όπως πάντα, μια άψογη τηλεοπτική παραγωγή εθνικής ομοψυχίας.
Όμως, όταν οι κάμερες έκλεισαν και οι εξέδρες των επισήμων άδειασαν, τι έμεινε; Έμεινε η πολιτική υποκρισία. Ακούσαμε ξανά τους ίδιους «ξύλινους» λόγους περί ελευθερίας, ανεξαρτησίας και εθνικής κυριαρχίας από τα χείλη πολιτικών που, την επόμενη κιόλας μέρα, επέστρεψαν στη μικροκομματική διαχείριση της μιζέριας. Η αλήθεια είναι πως η έννοια της «ελευθερίας» το 2026 δεν κρίνεται στα πεδία των μαχών με καριοφίλια. Κρίνεται στο κατά πόσο ένας νέος άνθρωπος είναι ελεύθερος να ονειρευτεί σε αυτή τη χώρα, χωρίς να σκέφτεται τη φυγή στο εξωτερικό. Κρίνεται στο αν οι θεσμοί λειτουργούν για τον πολίτη ή για τους λίγους. Και σε αυτόν τον σύγχρονο «αγώνα», η πολιτική μας ηγεσία (ανεξαρτήτως χρώματος) μοιάζει συχνά να ρίχνει άσφαιρα πυρά.
Η Οικονομία των Αριθμών vs. Η Οικονομία του Σούπερ Μάρκετ
Και περνάμε στο αγαπημένο θέμα των ημερών: την οικονομία και τις επιχειρήσεις. Η εβδομάδα που πέρασε ήταν γεμάτη διθυράμβους για νέα επιχειρηματικά deals, για εξαγορές-μαμούθ στον τομέα της ενέργειας και της τεχνολογίας, και για δείκτες που ευημερούν. Ακούμε για «ξένες άμεσες επενδύσεις» και για το πώς η Ελλάδα μετατρέπεται σε κόμβο καινοτομίας.
Ας μιλήσουμε όμως με ειλικρίνεια. Υπάρχουν δύο παράλληλες οικονομίες στην Ελλάδα σήμερα:
-
Η Οικονομία των Αριθμών: Αυτή που συζητιέται στα πολυτελή γραφεία, όπου τα funds αγοράζουν και πουλάνε κόκκινα δάνεια ή φιλέτα γης, καταγράφοντας αμύθητα κέρδη. Είναι η οικονομία των startups που εξαγοράζονται, των τραπεζών που ανακοινώνουν υπερκέρδη και του Χρηματιστηρίου που πανηγυρίζει.
-
Η Οικονομία του Σούπερ Μάρκετ: Αυτή που ζει το 90% των πολιτών. Η οικονομία όπου ο μισθός τελειώνει στις 15 του μήνα. Όπου η λέξη «επένδυση» δεν σημαίνει αγορά μετοχών, αλλά την απόφαση να ανάψεις τον θερμοσίφωνα. Όσο ο πληθωρισμός της απληστίας (greedflation) συνεχίζει να κατασπαράσσει το διαθέσιμο εισόδημα, τα μεγάλα επιχειρηματικά deals μοιάζουν με ανέκδοτο στα αυτιά του μέσου Έλληνα.
Η επιχειρηματικότητα στη χώρα μας συχνά θυμίζει κλειστό κλαμπ. Η ανάπτυξη έρχεται, ναι, αλλά η διάχυσή της στην κοινωνία (το περίφημο trickle-down effect) αγνοείται. Και αυτή είναι μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια της κοινωνικής συνοχής.
Η Πραγματική Απειλή: Όταν το Περιβάλλον Εκδικείται
Και μιλώντας για βόμβες, η εβδομάδα κλείνει με τον πλέον απειλητικό τρόπο, υπενθυμίζοντάς μας πως ο μεγαλύτερος εχθρός δεν είναι ούτε γεωπολιτικός, ούτε οικονομικός. Είναι το ίδιο το περιβάλλον, το οποίο έχουμε κακοποιήσει βάναυσα.
Τις τελευταίες ημέρες, οι μετεωρολόγοι σήμαναν συναγερμό για μια «μετεωρολογική βόμβα» που ετοιμάζεται να χτυπήσει τη χώρα. Ακραία φαινόμενα, ραγδαία πτώση της πίεσης, απειλή για πλημμύρες και καταστροφές. Δεν είναι η πρώτη φορά και σίγουρα δεν θα είναι η τελευταία. Το κλίμα έχει αλλάξει, και η Μεσόγειος βρίσκεται στο «μάτι του κυκλώνα».
Εδώ κρύβεται ίσως η μεγαλύτερη υποκρισία της εποχής μας. Από τη μία, ακούμε παχιά λόγια για «πράσινη μετάβαση», τοποθετούμε ανεμογεννήτριες στα πιο παρθένα βουνά εν ονόματι της σωτηρίας του πλανήτη (και των επιδοτήσεων), και από την άλλη, οι υποδομές μας παραμένουν τριτοκοσμικές. Κάθε φορά που βρέχει, η Αθήνα παραλύει. Κάθε καλοκαίρι, η χώρα καίγεται.
Η φύση δεν διαπραγματεύεται. Δεν την ενδιαφέρουν τα μνημόνια, δεν ακούει τους πανηγυρικούς της 25ης Μαρτίου και σίγουρα δεν συμμετέχει στο Χρηματιστήριο. Όταν χτυπάει, χτυπάει τυφλά. Και το γεγονός ότι εν έτει 2026 η πολιτεία αντιμετωπίζει τα ακραία καιρικά φαινόμενα με τη μέθοδο «κλείστε τα σχολεία και μείνετε σπίτι», αποδεικνύει την απόλυτη γύμνια του κρατικού μηχανισμού απέναντι στην κλιματική κρίση.
Η Επόμενη Μέρα
Κάνοντας τον απολογισμό, η εβδομάδα που πέρασε ήταν ένας καθρέφτης. Είδαμε το λαμπρό μας παρελθόν στις παρελάσεις, νιώσαμε την ασφυξία του παρόντος στο πορτοφόλι μας και πήραμε μια γεύση από το επικίνδυνο μέλλον μέσα από τα δελτία καιρού. Η Ελλάδα παραμένει μια χώρα τεράστιων αντιφάσεων. Ένα μέρος όπου μπορείς να κλείσεις μια συμφωνία εκατομμυρίων μέσω 5G δικτύου, ενώ ταυτόχρονα το σπίτι σου πλημμυρίζει επειδή βούλωσε το φρεάτιο της γειτονιάς.
Το ερώτημα δεν είναι τι έκαναν οι πολιτικοί ή οι επιχειρηματίες αυτή την εβδομάδα. Το ερώτημα είναι τι κάνουμε εμείς…
«Μην περιμένεις τους “ήρωες” του χθες να λύσουν τα προβλήματα του αύριο, ούτε τους “σωτήρες” του σήμερα να σου χαρίσουν την ευημερία. Η αληθινή ελευθερία – οικονομική, κοινωνική και πνευματική – δεν γιορτάζεται με παρελάσεις μια φορά τον χρόνο. Κατακτιέται καθημερινά: με την κριτική σου σκέψη, με το πού ξοδεύεις τα χρήματά σου, και με το πώς προστατεύεις τον τόπο που πατάς.»
