Ο Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να διαπραγματεύεται συμφωνία για δικαιώματα εξόρυξης σπάνιων γαιών τόσο με τη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν όσο και με την Ουκρανία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προειδοποίησε η κορυφαία Δημοκρατική γερουσιαστής Ζαν Σαχίν. Η συμφωνία αποτελεί μέρος της απαίτησης του Τραμπ να παραχωρήσει η Ουκρανία στις αμερικανικές εταιρείες το 50% των κοιτασμάτων της ως αντάλλαγμα για τη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ και τη μεσολάβηση για τον τερματισμό του πολέμου.
«Αυτό που ακούσαμε στην Ουκρανία είναι ότι το 40-50% αυτών των κοιτασμάτων βρίσκονται σε εδάφη που ελέγχει η Ρωσία. Ίσως, λοιπόν, ο Τραμπ προσπαθεί να κλείσει μια συμφωνία και με τον Πούτιν», δήλωσε η Σαχίν, μέλος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, μιλώντας στο podcast One Decision.
Μια αμφιλεγόμενη συμφωνία
Την Παρασκευή, ο Ζελένσκι αναμένεται να επισκεφθεί την Ουάσινγκτον για να υπογράψει τη συμφωνία, την οποία ο Τραμπ χαρακτήρισε ως «πολύ μεγάλη και κρίσιμη». Ωστόσο, ξεκαθάρισε πως οι ΗΠΑ δεν θα προσφέρουν ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία, αφήνοντας την Ευρώπη να αναλάβει αυτόν τον ρόλο.
Η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία ενός κοινού ταμείου μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας, στο οποίο θα εισρέουν έσοδα από την εκμετάλλευση των σπάνιων γαιών και άλλων ορυκτών πόρων, καθώς και μέρος των εσόδων από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο της χώρας.
Ο Ζελένσκι αρχικά είχε αντισταθεί στις αμερικανικές πιέσεις για υπογραφή συμφωνίας, δηλώνοντας ότι δεν θα δεσμεύσει «δέκα γενιές Ουκρανών» σε ένα δυσμενές οικονομικό πλαίσιο.
Στρατηγικά κοιτάσματα υπό ρωσικό έλεγχο
Παρά τις μεγάλες προσδοκίες, η εμπορική αξία των ουκρανικών κοιτασμάτων παραμένει αβέβαιη. Τα στοιχεία που διαθέτει η χώρα βασίζονται σε σοβιετικές έρευνες της δεκαετίας του 1960-1980, ενώ πολλές περιοχές δεν έχουν εξερευνηθεί πλήρως.
Επιπλέον, ορισμένα από τα πιο υποσχόμενα κοιτάσματα βρίσκονται σε εδάφη που ελέγχει η Ρωσία. Τα μεγαλύτερα αποθέματα σπάνιων γαιών, όπως το κοίτασμα Αζόφσκι και το Μαζούριβσκι, βρίσκονται στην κατεχόμενη περιφέρεια του Ντονέτσκ. Παρόμοια είναι η κατάσταση με τα κοιτάσματα λιθίου στο Ζαπορίζια, περιοχή που βρίσκεται στο μέτωπο των μαχών.
Η Ουκρανή αντιπρόεδρος Γιούλια Σβιριντένκο εκτιμά ότι η Ρωσία έχει υπό τον έλεγχό της φυσικούς πόρους αξίας 350 δισ. δολαρίων, ενώ άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν το ποσό σε τρισεκατομμύρια.
Εναλλακτική λύση: Συνεργασία με τη Ρωσία;
Ο Τραμπ βρίσκεται ενώπιον μιας δύσκολης επιλογής: να ενισχύσει τη στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία για να ανακτήσει τα χαμένα εδάφη της ή να επιδιώξει συμφωνία με τον Πούτιν, αγοράζοντας σπάνιες γαίες από τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένων όσων εξορύσσονται σε κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές.
Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί η «συμφωνία του αιώνα» για τον Τραμπ ή, αντιθέτως, να τον αφήσει με ένα οικονομικό ναυάγιο, καθώς η εξόρυξη σπάνιων γαιών είναι εξαιρετικά δαπανηρή και χρονοβόρα.
Ανησυχία στην Ευρώπη
Η Ευρώπη παρακολουθεί τις εξελίξεις με ανησυχία. Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζουν την αποστολή ευρωπαϊκών ειρηνευτικών δυνάμεων σε βασικές υποδομές της Ουκρανίας, όπως πυρηνικά εργοστάσια. Ωστόσο, η Ρωσία έχει ήδη απορρίψει τέτοιο ενδεχόμενο, θεωρώντας το ως «πρόκληση».
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι η Μόσχα απαιτεί όχι μόνο τον πλήρη έλεγχο των προσαρτημένων ουκρανικών περιοχών αλλά και διασφάλιση της πολιτικής ουδετερότητας της Ουκρανίας, αποκλείοντας οποιαδήποτε προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ.
Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις
Οι ΗΠΑ και η Ρωσία συνεχίζουν τις διπλωματικές επαφές, με νέα συνάντηση διπλωματών στην Κωνσταντινούπολη. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι επιδιώκεται η αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων με τη Μόσχα ως μέρος των προσπαθειών για τερματισμό του πολέμου.
Ο Τραμπ, από την πλευρά του, δηλώνει αισιόδοξος: «Κάτι θα γίνει που θα ικανοποιεί τους πάντες». Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο αν μπορεί να επιτύχει μια συμφωνία που να εξυπηρετεί τόσο τα συμφέροντα των ΗΠΑ όσο και να οδηγήσει σε βιώσιμη ειρήνη στην Ουκρανία.
πηγές: The Guardian, Politico.eu, Reuters
