Περισσότεροι από μισό εκατομμύριο πολίτες έχουν υπογράψει μια διαδικτυακή αίτηση που ζητά ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με το αν οι σερβικές δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν ένα ηχητικό όπλο – αυτό που η αίτηση περιγράφει ως «ηχητικό κανόνι» – κατά τη διάρκεια της μαζικής αντικυβερνητικής διαδήλωσης το περασμένο Σάββατο στο Βελιγράδι.
Λίγες ημέρες μετά την ιστορική κινητοποίηση, στην οποία συμμετείχαν έως και 325.000 διαδηλωτές, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κόμματα της αντιπολίτευσης επιμένουν στις καταγγελίες ότι οι συγκεντρωμένοι στο κέντρο της πρωτεύουσας δέχθηκαν επίθεση με μια άγνωστη ακουστική συσκευή. Οι ισχυρισμοί κάνουν λόγο για έναν εκκωφαντικό ήχο που προκάλεσε στιγμιαίο πανικό και οδήγησε σε συμπτώματα όπως πονοκεφάλους, ναυτία και εμβοές, τα οποία διήρκεσαν και μετά το τέλος της διαδήλωσης.
Η κυβέρνηση της Σερβίας αρνήθηκε κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Ο πρόεδρος της χώρας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς «μοχθηρό ψέμα» που αποσκοπεί στην αποσταθεροποίηση της Σερβίας. Ο υπουργός Εσωτερικών, Ίβιτσα Ντάτσιτς, επίσης αρνήθηκε τη χρήση τέτοιου εξοπλισμού, δηλώνοντας ότι το επίμαχο όχημα της αστυνομίας –που καταγράφηκε σε φωτογραφίες να φέρει ειδική ακουστική συσκευή– «παρέμεινε ακίνητο και δεν χρησιμοποιήθηκε σε κανένα σημείο εναντίον των διαδηλωτών».
Ωστόσο, στρατιωτικοί αναλυτές, όπως ο Αλεξάνταρ Ράντιτς, επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη συσκευή μοιάζει με ένα αμερικανικής κατασκευής ηχητικό όπλο μεγάλης εμβέλειας, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για έλεγχο πλήθους ή την αποτροπή επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές.
Η διαδήλωση του Σαββάτου θεωρείται η μεγαλύτερη αντικυβερνητική συγκέντρωση των τελευταίων ετών στη Σερβία. Οι πολίτες βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για τη διαφθορά και την αυταρχική διακυβέρνηση Βούτσιτς, με αφορμή την κατάρρευση της στέγης ενός σιδηροδρομικού σταθμού στη βόρεια πόλη Νόβι Σαντ τον Νοέμβριο, η οποία προκάλεσε τον θάνατο 15 ανθρώπων.
Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης στο Βελιγράδι, οι διαδηλωτές τήρησαν 15 λεπτά σιγής στη μνήμη των θυμάτων. Βίντεο που καταγράφηκε εκείνη τη στιγμή δείχνει τον κόσμο να παραμένει ήσυχος, μέχρι που ένας εκκωφαντικός ήχος διακόπτει απότομα τη σιωπή, προκαλώντας πανικό και αναστάτωση στο πλήθος.
Αμέσως μετά τη διαδήλωση, το αντιπολιτευόμενο κίνημα Move-Change ξεκίνησε διαδικτυακή καμπάνια, ζητώντας την παρέμβαση των Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη διερεύνηση του περιστατικού. Μέχρι την Πέμπτη, πάνω από 590.000 άνθρωποι είχαν υπογράψει την αίτηση.
Παράλληλα, έξι ΜΚΟ στη Σερβία ανακοίνωσαν ότι έχουν συλλέξει περισσότερες από 3.000 καταθέσεις από αυτόπτες μάρτυρες που περιγράφουν «μια ισχυρή ηχητική έκρηξη, συνοδευόμενη από κύμα ζέστης ή αέρα». Ορισμένοι ανέφεραν ότι ο ήχος έμοιαζε με «βρυχηθμό αεριωθούμενου», άλλοι Σερβία: Περισσότεροι από 590.000 πολίτες ζητούν διεθνή έρευνα για τη χρήση «ηχητικού κανονιού» σε διαδήλωση «εκρηκτικό θόρυβο» ή «οξύ σφύριγμα».
Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων απαιτούν από τις σερβικές αρχές να διασφαλίσουν την εμπιστευτικότητα των μαρτυριών και να εγγυηθούν την προστασία των θυμάτων. «Είναι σαφές ότι υπήρξε ένας έντονος ηχητικός αντίκτυπος που προκάλεσε σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις στους διαδηλωτές. Απαιτούμε άμεση έρευνα και πλήρη διαφάνεια», αναφέρει η κοινή τους ανακοίνωση.
Η αντιπολίτευση και οργανώσεις πολιτών ετοιμάζονται για νέες κινητοποιήσεις, ενώ η κυβέρνηση Βούτσιτς παραμένει υπό ασφυκτική πίεση. Με την κοινή γνώμη να απαιτεί απαντήσεις, η έκβαση αυτής της υπόθεσης μπορεί να καθορίσει το μέλλον του σερβικού πολιτικού σκηνικού.
