Η άφιξη του αμερικανικού αεροπλανοφόρου USS Gerald Ford στην περιοχή του Κόλπου ανεβάζει το θερμόμετρο και φέρνει την Ουάσιγκτον μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις για το Ιράν. Το πλοίο πέρασε από τη Σούδα για ανεφοδιασμό και κατευθύνεται προς την ευρύτερη ζώνη γύρω από την Τεχεράνη, ενισχύοντας την αμερικανική παρουσία.
Την ώρα που η στρατιωτική ισχύς συσσωρεύεται, η πολιτική γραμμή παραμένει θολή. Στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης καταγράφονται ενστάσεις, ανησυχίες και διαφωνίες ακόμη και στο εσωτερικό της κυβέρνησης, ενώ η στρατιωτική ηγεσία εκφράζει φόβους για απώλειες και ενδεχόμενη «παγίδευση» των ΗΠΑ σε μία νέα μακρά σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Τι επιδιώκει ο Τραμπ;
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αποσαφηνίσει ποιος είναι ο τελικός του στόχος. Θέλει απλώς να πιέσει την Τεχεράνη για νέα συμφωνία; Εξετάζει στρατιωτική κλιμάκωση; Ή επιδιώκει μια επίδειξη ισχύος;
Ο ίδιος δηλώνει ότι «το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικά όπλα», ενώ ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς σημείωσε πως «το κύριο ενδιαφέρον μας είναι να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικά όπλα».
Παράλληλα, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ ανέφερε ότι η Τεχεράνη έχει προχωρήσει σημαντικά στον εμπλουτισμό ουρανίου και ενδέχεται να «απέχει μία εβδομάδα» από την κατασκευή πυρηνικού όπλου.
Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση είχε διαβεβαιώσει πριν από οκτώ μήνες ότι είχε εξαλείψει κάθε πυρηνικό κίνδυνο με πλήγμα σε ιρανικές εγκαταστάσεις. Αυτό δημιουργεί ερωτήματα για τη συνέπεια του αφηγήματος και τη δυσκολία πειθούς της κοινής γνώμης και των συμμάχων.
Οι τρεις επιλογές μπροστά στον Λευκό Οίκο
Αναλύσεις στις ΗΠΑ περιγράφουν τρεις βασικές κατευθύνσεις που εξετάζει ο Τραμπ.
Επιλογή 1: Διπλωματία και νέος γύρος διαπραγματεύσεων
Ο Λευκός Οίκος δηλώνει ότι προτιμά λύση μέσω συμφωνίας. Νέος γύρος συνομιλιών έχει προγραμματιστεί για τη Γενεύη.
Η πρόκληση είναι διπλή:
αφενός να υπάρξει ουσιαστικός συμβιβασμός,
αφετέρου να διατηρηθεί η αξιοπιστία των αμερικανικών απειλών.
Το αν η Τεχεράνη θα προσέλθει με διάθεση υποχώρησης παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Επιλογή 2: Περιορισμένο στρατιωτικό χτύπημα
Ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχευμένης επίθεσης σε επιλεγμένες εγκαταστάσεις – πυραυλικά συστήματα, δομές που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα ή υποδομές των Φρουρών της Επανάστασης.
Ένα τέτοιο χτύπημα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέσο πίεσης για συμφωνία.
Όμως η Τεχεράνη έχει ξεκαθαρίσει ότι ακόμη και περιορισμένη επίθεση θα θεωρηθεί συνολική επιθετική ενέργεια, με απάντηση εναντίον αμερικανικών βάσεων και δυνάμεων στην περιοχή.
Επιλογή 3: Ευρεία σύγκρουση και στόχευση του καθεστώτος
Το πιο ακραίο σενάριο περιλαμβάνει εκτεταμένη επιχείρηση με πολλαπλά κύματα επιθέσεων εναντίον στρατιωτικών και κυβερνητικών στόχων, ακόμη και ηγετικών προσώπων όπως ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ.
Οι υποστηρικτές αυτής της επιλογής θεωρούν ότι το Ιράν βρίσκεται σε αδύναμη φάση και ότι τώρα είναι η στιγμή για αποφασιστική κίνηση.
Ωστόσο, μια τέτοια επιλογή θα μπορούσε να απαιτήσει παρατεταμένη στρατιωτική εμπλοκή και ενδεχομένως χερσαία παρουσία, χωρίς σαφές σχέδιο για την «επόμενη ημέρα».
Η ώρα της απόφασης
Με δύο αεροπλανοφόρα στην περιοχή και αυξημένη ετοιμότητα, η στρατιωτική ισχύς υπάρχει. Το ερώτημα είναι πολιτικό: θα επιλέξει ο Τραμπ τη διαπραγμάτευση, την περιορισμένη κλιμάκωση ή τη ρήξη;
Καμία επιλογή δεν είναι χωρίς κόστος. Και κάθε απόφαση θα επηρεάσει όχι μόνο την ισορροπία στη Μέση Ανατολή αλλά και τη θέση των ΗΠΑ διεθνώς.
