Λίγες ώρες πριν από τη φονική έκρηξη στο εργοστάσιο «Βιολάντα», οι εργαζόμενοι μιλούσαν για μια παράξενη μυρωδιά που πλανιόταν στους χώρους. Τη μύριζαν, τη σχολίαζαν, την ανέφεραν. Και κάθε φορά λάμβαναν την ίδια απάντηση,«Δεν είναι τίποτα».
Σήμερα, μέσα από τις καταθέσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, αποκαλύπτεται ότι οι προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν μέχρι την τελευταία στιγμή, οδηγώντας στον θάνατο πέντε γυναίκες εργαζόμενες.
«Σου μυρίζει κάτι;» – Οι τελευταίες προειδοποιήσεις πριν την έκρηξη
Στις 00:30 τα ξημερώματα της 26ης Ιανουαρίου, περίπου τρεις ώρες πριν από το δυστύχημα, υπάλληλος του εργοστασίου ρώτησε ευθέως αν η έντονη οσμή που υπήρχε στον χώρο έμοιαζε με υγραέριο. Η απάντηση που έλαβε από υπεύθυνο της εταιρείας ήταν καθησυχαστική και, όπως αποδείχθηκε, μοιραία: «Μάλλον είναι αναθυμιάσεις από το πλυντήριο πιάτων».
Δεν ήταν η πρώτη φορά. Για μήνες, εργαζόμενοι εξέφραζαν ανησυχίες για έντονη μυρωδιά σε συγκεκριμένα σημεία του εργοστασίου. Κανένας έλεγχος δεν έγινε. Καμία διαδικασία ασφαλείας δεν ενεργοποιήθηκε. Όπως προκύπτει από την έρευνα, για σχεδόν πέντε μήνες το αυθαίρετο υπόγειο των εγκαταστάσεων «πότιζε» με προπάνιο λόγω διαρροής σωληνώσεων, χωρίς να υπάρχει ουσιαστική εποπτεία.
Η μαρτυρία της μητέρας που έχασε την κόρη της
Ιδιαίτερο βάρος έχει η κατάθεση εργαζόμενης με 28 χρόνια παρουσίας στο εργοστάσιο, μητέρας της 45χρονης Ελένης Κατσαρού, που σκοτώθηκε στην έκρηξη. Όπως κατέθεσε, εδώ και περίπου έναν μήνα υπήρχε έντονη οσμή υγραερίου στη Β’ πτέρυγα, εκεί όπου σημειώθηκε το δυστύχημα. Η ίδια και η κόρη της εργάζονταν μαζί επί χρόνια στον ίδιο χώρο.
«Δουλεύαμε τόσα χρόνια μαζί. Ήθελα να αφήσω εγώ τα κόκαλά μου στη “Βιολάντα”, όχι να θάψω το παιδί μου», είχε δηλώσει λίγες ημέρες μετά την τραγωδία, καταγγέλλοντας παράλληλα ότι δεν γινόταν καμία ουσιαστική συντήρηση στα μηχανήματα.
Συνολικά, οκτώ μάρτυρες επιβεβαίωσαν ενώπιον της Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού ότι είχαν αντιληφθεί έντονη οσμή στους χώρους. Ακόμη και ο ιδιοκτήτης του εργοστασίου φέρεται να παραδέχτηκε ότι είχε μυρίσει κάτι, αποδίδοντάς το όπως είπε στην αποχέτευση.
«Μου έλεγαν ότι δεν ήταν κάτι ανησυχητικό»
Στην απολογία του, ο υπεύθυνος βάρδιας τη νύχτα της έκρηξης περιέγραψε ότι του είχε αναφερθεί επανειλημμένα μια περίεργη μυρωδιά στη λάντζα και στο μπάνιο, χώρους κοντά στο ζυμωτήριο. Όπως είπε, και ο ίδιος είχε αντιληφθεί την οσμή και το είχε μεταφέρει στον διευθυντή παραγωγής, στον υπεύθυνο του τεχνικού τμήματος και στον υδραυλικό.
Η απάντηση που λάμβανε ήταν πάντα η ίδια: δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Άλλοτε του έλεγαν ότι έφταιγε η πλήρωση των δεξαμενών καυσίμου, άλλοτε ότι το πρόβλημα προερχόταν από το πλυντήριο. Κανείς δεν διέταξε έλεγχο. Κανείς δεν σταμάτησε τη λειτουργία.
Το φαινόμενο «ντόμινο» και το αόρατο υπόγειο
Ο πυροτεχνουργός που πραγματοποίησε την πρώτη αυτοψία μιλά για ένα εκρηκτικό φαινόμενο «ντόμινο». Θραύσματα σκυροδέματος βρέθηκαν σε απόσταση έως και 200 μέτρων, ενώ μόλις 50 μέτρα από το σημείο υπήρχαν δύο δεξαμενές προπανίου, με διαφορετικά επίπεδα πληρότητας.
Η ύπαρξη σπινθήρα σε υπόγειο χώρο, σε συνδυασμό με τη συσσώρευση αερίου, προκάλεσε ένα τεράστιο ωστικό κύμα.
Σύμφωνα με το πόρισμα της έρευνας, το υπόγειο των 400 τ.μ., όπου συγκεντρώθηκε το προπάνιο, δεν υπήρχε ούτε στα πολεοδομικά σχέδια ούτε στη μελέτη πυρασφάλειας. Το ίδιο ίσχυε και για τις δύο εξωτερικές δεξαμενές.
Η διαρροή φαίνεται να ξεκίνησε 4 έως 5 μήνες νωρίτερα, μετά από ασφαλτοστρώσεις στον δρόμο κάτω από τον οποίο περνούσαν οι σωληνώσεις, με βαρέα οχήματα να προκαλούν διάτρηση.
Έρευνες σε εξέλιξη και ευθύνες
Η Πυροσβεστικό Σώμα συνεχίζει τις έρευνες στο πλαίσιο εισαγγελικής παραγγελίας, συγκεντρώνοντας στοιχεία από Περιφέρεια και Πολεοδομία για τις άδειες λειτουργίας του εργοστασίου. Δεν αποκλείεται να κληθούν να καταθέσουν και στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης.
Για το δυστύχημα έχουν συλληφθεί ο ιδιοκτήτης της εταιρείας, ο τεχνικός ασφαλείας και ο υπεύθυνος βάρδιας. Το σχέδιο πυρασφάλειας, που είχε κατατεθεί τον Σεπτέμβριο του 2025, προέβλεπε αισθητήρες μόνο στο ισόγειο. Το υπόγειο και οι δεξαμενές, που δεν δηλώθηκαν ποτέ, έμειναν εκτός ελέγχου.
Η τραγωδία στη «Βιολάντα» αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο από μια τεχνική αστοχία. Αποκαλύπτει μια αλυσίδα παραλείψεων, καθησυχασμών και σιωπής, σε έναν χώρο όπου οι προειδοποιήσεις υπήρχαν, αλλά η ασφάλεια δεν ήρθε ποτέ.
