Η έρευνα που βρίσκεται πλέον στα χέρια της Δικαιοσύνης φέρνει στο φως ένα εκτεταμένο σχήμα διαχείρισης δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος, με επίκεντρο προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και πρωταγωνιστή τον επί δεκαετίες πρόεδρο της ΓΣΕΕ, Γιάννης Παναγόπουλος.
Το πόρισμα της Αρχής για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος περιγράφει με λεπτομέρεια τον τρόπο με τον οποίο κονδύλια δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ φέρονται να κατέληξαν σε εταιρείες χωρίς πραγματική δραστηριότητα, μέσα από απευθείας αναθέσεις και στημένους διαγωνισμούς.
Στο στόχαστρο της Αρχής και της Δικαιοσύνης. Ο Γιάννης Παναγόπουλος ελέγχεται για δύο κακουργήματα, υπεξαίρεση και νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, σε υπόθεση που αφορά κονδύλια ύψους περίπου 75 εκατ. ευρώ για επτά προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης την περίοδο 2020-2025. Τα χρήματα προέρχονταν από το Ελληνικό Δημόσιο και την Ευρωπαϊκή Ένωση και, σύμφωνα με τα ευρήματα, προορίζονταν για μορφωτικά και εργασιακά προγράμματα που είτε δεν υλοποιήθηκαν είτε υλοποιήθηκαν προσχηματικά.
Το πόρισμα, που φέρει την υπογραφή του επικεφαλής της Αρχής, Χαράλαμπος Βουρλιώτης, έχει ήδη διαβιβαστεί στην Εισαγγελία Αθηνών. Παράλληλα, έχουν δεσμευθεί τραπεζικοί λογαριασμοί του ίδιου και πέντε φερόμενων συνεργών του, καθώς και δύο ακίνητα, ενώ στο μικροσκόπιο μπαίνουν και εταιρείες που εμφανίζονται να συνδέονται άμεσα με τη ροή των χρημάτων.
Πώς στήθηκε η κομπίνα με τα προγράμματα κατάρτισης
Η έρευνα της Αρχής ξεκίνησε μετά από ενδείξεις διασπάθισης δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος και επικεντρώθηκε σε εταιρείες εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης. Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο επί 20ετία πρόεδρος της ΓΣΕΕ, με την ιδιότητα του προέδρου δύο και, κατά περιπτώσεις, τριών ινστιτούτων κατάρτισης, φέρεται να είχε κεντρικό ρόλο στις διαδικασίες ανάθεσης των έργων.
Οι αναθέσεις γίνονταν είτε απευθείας είτε μέσω διαγωνισμών, με τις ίδιες εταιρείες να εμφανίζονται εναλλάξ ως ανάδοχοι. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι απευθείας αναθέσεις δεν αναρτήθηκαν καν στη Διαύγεια, παρακάμπτοντας βασικούς κανόνες διαφάνειας. Στους διαγωνισμούς, οι ελεγχόμενες εταιρείες συμμετείχαν κυκλικά, δίνοντας εικόνα ανταγωνισμού, ενώ τελικά επιλέγονταν σταθερά από επιτροπές στις οποίες προήδρευε ο ίδιος ο Παναγόπουλος.
Μέρος των χρημάτων διοχετευόταν σε ενδιάμεσα νομικά πρόσωπα, τα οποία λειτουργούσαν ως «οχήματα» για τη μεταφορά κεφαλαίων. Ορισμένες από τις εταιρείες αυτές δεν διέθεταν υποδομές, προσωπικό ή πραγματική επιχειρηματική δραστηριότητα, ενώ, σύμφωνα με το πόρισμα, ποσά δημόσιας χρηματοδότησης καταβάλλονταν ακόμη και σε μετρητά, πρακτική εξαιρετικά ασυνήθιστη για συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα.
Οι στημένοι διαγωνισμοί και το ξέπλυμα χρημάτων
Στο πόρισμα περιγράφεται αναλυτικά η μεθοδολογία που, σύμφωνα με την Αρχή, επέτρεψε τη νομιμοποίηση τουλάχιστον 577.000 ευρώ μέσω εικονικών υπηρεσιών κατάρτισης. Οι συμβάσεις συνάπτονταν με τρόπο που δημιουργούσε επίφαση νομιμότητας, ενώ στην πράξη επρόκειτο για τεχνητή διακίνηση κεφαλαίων και συγκάλυψη της μη υλοποίησης των έργων.
Οι έξι φερόμενοι ως συνεργοί του Παναγόπουλου είναι ιδιοκτήτες ή εκπρόσωποι των εταιρειών που κατονομάζονται στο πόρισμα. Η Αρχή καταγράφει εκτεταμένες μεταφορές χρηματικών ποσών σε ατομικούς λογαριασμούς φυσικών προσώπων χωρίς νόμιμη αιτιολογία, καθώς και επανειλημμένες αναλήψεις μετρητών που ξεπερνούν το 1,5 εκατ. ευρώ. Το συνολικό όφελος από την υπεξαίρεση υπολογίζεται σε 2.096.344,19 ευρώ.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και σε εμπλεκόμενη εταιρεία που είχε απασχολήσει τη δημοσιότητα το 2020, στο πλαίσιο της υπόθεσης του «σκόιλ ελικικού», ενισχύοντας την εικόνα ενός επαναλαμβανόμενου μοτίβου διαχείρισης κονδυλίων.
Η υπόθεση Παναγόπουλου ανοίγει έναν ευρύτερο φάκελο για τη διαχείριση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων στον χώρο της κατάρτισης, με τη Δικαιοσύνη να καλείται πλέον να αξιολογήσει ένα πόρισμα που μιλά για μεθοδευμένη υπεξαίρεση και ξέπλυμα μαύρου χρήματος κατ’ επάγγελμα.
Οι επόμενες κινήσεις των εισαγγελικών αρχών αναμένεται να κρίνουν όχι μόνο την ποινική τύχη των εμπλεκομένων, αλλά και το αν θα υπάρξει ουσιαστικός έλεγχος σε ένα πεδίο που διαχειρίστηκε εκατομμύρια ευρώ δημοσίου χρήματος.
