Η αγωνία χιλιάδων υποψηφίων και των οικογενειών τους κορυφώνεται, καθώς η αντίστροφη μέτρηση για την ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ) έχει πλέον ξεκινήσει. Με την ολοκλήρωση της βαθμολόγησης των γραπτών και την ανάλυση των στατιστικών στοιχείων των Πανελλαδικών εξετάσεων, διαμορφώνεται η πρώτη σαφής εικόνα για τον φετινό ακαδημαϊκό χάρτη. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ένα τοπίο πολλών ταχυτήτων, το οποίο χαρακτηρίζεται από σημαντική άνοδο στις περιζήτητες σχολές της Ιατρικής και του Πολυτεχνείου, ενώ την ίδια στιγμή καταγράφονται πτωτικές τάσεις σε συγκεκριμένα τμήματα άλλων επιστημονικών πεδίων.
Η εκτόξευση των μορίων στις επιστήμες υγείας
Το τρίτο επιστημονικό πεδίο, το οποίο περιλαμβάνει τις σχολές υγείας και ζωής, παραδοσιακά συγκεντρώνει τον υψηλότερο ανταγωνισμό και τους μαθητές με τις κορυφαίες επιδόσεις. Φέτος, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η πορεία των βάσεων για τις Ιατρικές, Οδοντιατρικές και Φαρμακευτικές σχολές θα είναι ανοδική. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στις ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις των υποψηφίων σε μαθήματα βαρύτητας, όπως η Βιολογία και η Χημεία, σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.
Οι Ιατρικές σχολές των κεντρικών πανεπιστημίων (Αθήνα και Θεσσαλονίκη) αναμένεται να σπάσουν εκ νέου το φράγμα των πολύ υψηλών μορίων, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια λάθους στους υποψηφίους. Η σταθερά υψηλή ζήτηση για τα επαγγέλματα υγείας, σε συνδυασμό με τον περιορισμένο αριθμό εισακτέων, δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου ακόμη και λίγα μόρια κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στην επιτυχία και την αποτυχία.
Ανάκαμψη και άνοδος στα πολυτεχνεία
Παρόμοια, αν όχι εντονότερη, είναι η εικόνα στο δεύτερο επιστημονικό πεδίο (θετικές και τεχνολογικές επιστήμες). Οι Πολυτεχνικές σχολές, καθώς και τα τμήματα Φυσικής και Μαθηματικών, αναμένεται να δουν σημαντική αύξηση στις βάσεις εισαγωγής τους. Τα θέματα στα Μαθηματικά και τη Φυσική φέτος κρίθηκαν από την εκπαιδευτική κοινότητα ως απαιτητικά, αλλά ταυτόχρονα καλύτερα διαβαθμισμένα, επιτρέποντας στους άριστα προετοιμασμένους μαθητές να ξεχωρίσουν και να συγκεντρώσουν υψηλότερες βαθμολογίες σε σχέση με προηγούμενες, πιο δύσκολες χρονιές.
Η άνοδος αυτή αντανακλά επίσης τη στροφή της αγοράς εργασίας προς τις επιστήμες της τεχνολογίας, της μηχανικής και της πληροφορικής (STEM). Τα τμήματα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, τα οποία αποτελούν τη ναυαρχίδα των Πολυτεχνείων, προβλέπεται να τραβήξουν το «κάρο» της ανόδου, συμπαρασύροντας και τις περιφερειακές πολυτεχνικές σχολές.
Πού καταγράφεται πτώση και ανακατατάξεις
Στον αντίποδα της ανόδου, το πρώτο (ανθρωπιστικές, νομικές και κοινωνικές επιστήμες) και το τέταρτο (επιστήμες οικονομίας και πληροφορικής) επιστημονικό πεδίο παρουσιάζουν μια πιο μεικτή και εν μέρει πτωτική εικόνα. Στα ανθρωπιστικά επαγγέλματα, με εξαίρεση τις παραδοσιακά υψηλόβαθμες Νομικές και Ψυχολογίες που διατηρούν μια σταθερότητα, αρκετά περιφερειακά τμήματα Φιλολογίας και Ιστορίας-Αρχαιολογίας αναμένεται να καταγράψουν πτώση. Οι δυσκολίες στην Έκθεση και στα Αρχαία Ελληνικά περιόρισαν τον αριθμό των αριστούχων, ρίχνοντας τον μέσο όρο των μορίων.
Όσον αφορά το πεδίο της οικονομίας, η τεράστια προσφορά θέσεων σε συνδυασμό με τις μέτριες επιδόσεις στα Μαθηματικά Γενικής Παιδείας διατηρούν τις βάσεις σε πολλά τμήματα σε χαμηλά επίπεδα, με πτωτικές τάσεις σε σχολές χαμηλής ζήτησης. Εξαίρεση αποτελούν τα τμήματα Πληροφορικής του τέταρτου πεδίου, τα οποία λόγω τεράστιας επαγγελματικής απορρόφησης συνεχίζουν να ανθίστανται στην πτώση, διατηρώντας τα μόριά τους ψηλά.
Ο ρυθμιστικός ρόλος της ελάχιστης βάσης εισαγωγής
Πίσω από τους αριθμούς και τις αυξομειώσεις, καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του τελικού χάρτη παίζει για ακόμη μια χρονιά η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ). Η εφαρμογή της λειτουργεί ως φίλτρο, αποτρέποντας την εισαγωγή μαθητών με βαθμολογίες κάτω από ένα ακαδημαϊκά αποδεκτό όριο, αλλά ταυτόχρονα αφήνει κενές θέσεις στα περιφερειακά ιδρύματα. Το γεγονός αυτό δημιουργεί έναν τεχνητό «πάτο» στις βάσεις, αποτρέποντας την ολοκληρωτική κατάρρευση των μορίων στα τμήματα χαμηλής ζήτησης, αλλά αυξάνοντας την πίεση στις σχολές των μεγάλων αστικών κέντρων.
Σε κάθε περίπτωση, η ανακοίνωση των επίσημων βάσεων αναμένεται να βάλει τέλος στην αγωνία των υποψηφίων. Ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις, η είσοδος στην τριτοβάθμια εκπαίδευση παραμένει μια αφετηρία, με τους νέους φοιτητές να καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο ακαδημαϊκό και επαγγελματικό περιβάλλον.
