Νέο τοπίο διαμορφώνεται στο Δημόσιο με την ψήφιση του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών για την αναμόρφωση του πειθαρχικού δικαίου των υπαλλήλων. Με το νέο νομικό πλαίσιο διευρύνονται τα πειθαρχικά παραπτώματα και οι ποινές, με πλέον χαρακτηριστική την πρόβλεψη για οριστική παύση (απόλυση) σε περίπτωση άρνησης συμμετοχής στην αξιολόγηση για δύο συνεχόμενες χρονιές.
Συγκεκριμένα:
-
Η άρνηση υπαλλήλου να συμμετάσχει στη διαδικασία αξιολόγησης, είτε ως αξιολογητής είτε ως αξιολογούμενος, τιμωρείται αρχικά με πρόστιμο δύο μηνιαίων αποδοχών.
-
Σε περίπτωση που η άρνηση επαναληφθεί για δεύτερη συνεχή χρονιά, επιβάλλεται η ποινή της οριστικής παύσης.
Παράλληλα, προστίθενται νέες πειθαρχικές ποινές, όπως:
-
Στέρηση του δικαιώματος μισθολογικού κλιμακίου από 1 έως 5 έτη.
-
Αφαίρεση έως 4 μισθολογικών κλιμακίων.
-
Απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου για διάστημα 1 έως 5 ετών.
Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις παραπτωμάτων προβλέπεται και διοικητικό πρόστιμο από 3.000 έως 100.000 ευρώ.
Αργία και αναστολή καθηκόντων
Με τις νέες διατάξεις:
-
Ο υπάλληλος τίθεται σε αυτοδίκαιη αργία από τη στιγμή που ασκηθεί ποινική δίωξη εναντίον του για οποιοδήποτε κακούργημα (μέχρι σήμερα ίσχυε μόνο για εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας).
-
Σε καθεστώς αργίας τίθεται επίσης κάθε υπάλληλος που στερείται την προσωπική του ελευθερία, για όσο διάστημα αυτή διαρκεί.
Για τους υπαλλήλους που απολύθηκαν λόγω πειθαρχικής ποινής, προβλέπεται δυνατότητα εκ νέου διορισμού μετά από 10 χρόνια (έναντι 5 που ίσχυε έως τώρα). Το ίδιο ισχύει και για όσους παραιτήθηκαν, αλλά στη συνέχεια καταδικάστηκαν πειθαρχικά με την ποινή της οριστικής παύσης.
«Πειθαρχική συνδιαλλαγή» και εκκρεμότητες
Για πρώτη φορά εισάγεται η λεγόμενη «πειθαρχική συνδιαλλαγή», δηλαδή η δυνατότητα του ελεγχόμενου υπαλλήλου να ζητήσει ευνοϊκότερη ποινή εφόσον αναγνωρίσει το παράπτωμα, υπό τον όρο ότι δεν επισύρει απόλυση και δεν υπάρχει οικονομική ζημία ή αυτή έχει ήδη αποκατασταθεί.
Οι νέες διατάξεις θα ισχύσουν από 1 Ιανουαρίου 2026. Για παραπτώματα που τελέστηκαν έως 31 Δεκεμβρίου 2025, αλλά η πειθαρχική δίωξη ασκηθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 2026, θα εφαρμόζεται το νέο καθεστώς.
Το νέο Πειθαρχικό Συμβούλιο
Από το νέο έτος ξεκινά τη λειτουργία του το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, το οποίο θα αντικαταστήσει τα υφιστάμενα πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια πειθαρχικά συμβούλια.
-
Θα αποτελείται από 60 δικαστές – μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης.
-
Θα λειτουργεί σε κλιμάκια τριμελή ή πενταμελή, ανάλογα με τη βαρύτητα της υπόθεσης.
-
Σε αυτό δεν θα συμμετέχουν εκπρόσωποι εργαζομένων. Μοναδική παρουσία συνδικαλιστή θα επιτρέπεται μόνο εφόσον τον καλέσει ο υπάλληλος για να εκθέσει τις απόψεις του πριν την εκδίκαση.
Η υφυπουργός Εσωτερικών Βιβή Χαραλαμπογιάννη ανακοίνωσε ότι οι δικαστές θα προέλθουν από νέες προσλήψεις, ώστε να διασφαλιστεί πλήρης απασχόληση και αποφυγή καθυστερήσεων.
Στόχος η επιτάχυνση των διαδικασιών
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η μεταρρύθμιση στοχεύει στην αντιμετώπιση των χρόνιων καθυστερήσεων:
-
Σήμερα εκκρεμούν περίπου 2.300 πειθαρχικές υποθέσεις στα πρωτοβάθμια συμβούλια.
-
Σε πολλές περιπτώσεις, η ολοκλήρωση της διαδικασίας υπερβαίνει τα πέντε έτη.
Τα υφιστάμενα συλλογικά πειθαρχικά όργανα θα καταργηθούν από την 1η Ιανουαρίου 2027, με την υποχρέωση να ολοκληρώσουν τις υποθέσεις τους έως το τέλος του 2026.
Το νέο πειθαρχικό δίκαιο, που εισηγήθηκε ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, φέρνει σημαντικά αυστηρότερες ποινές, νέα πειθαρχικά εργαλεία και αλλαγή στον τρόπο εξέτασης υποθέσεων, με στόχο την ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης στο Δημόσιο αλλά και την ενίσχυση της λογοδοσίας των υπαλλήλων.
