Η έκτακτη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου για την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου ολοκληρώθηκε πριν από λίγη ώρα, με φόντο τη διπλωματική «τρικυμία» που προκάλεσαν οι πρωινές δηλώσεις του Κύπριου προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη και το δημοσίευμα του “Φιλελεύθερου”, το οποίο προκάλεσε την κατηγορηματική διάψευση του ΑΔΜΗΕ.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ενημερώθηκε αναλυτικά από την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη διοίκηση του ΑΔΜΗΕ για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί γύρω από το έργο – ένα έργο υψίστης στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια Ελλάδας και Κύπρου.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν επίσημες τοποθετήσεις της κυβέρνησης σχετικά με το ζήτημα, ενώ το μήνυμα που εκπέμπεται είναι πως η Αθήνα παραμένει προσηλωμένη στην υλοποίηση του έργου και επιδιώκει αποκλιμάκωση της έντασης με τη Λευκωσία.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προεδρεύει αυτή την ώρα στο Μέγαρο Μαξίμου, με τη συμμετοχή της ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και του ΑΔΜΗΕ, για να αξιολογήσει τις εξελίξεις και να χαράξει στρατηγική διαχείρισης της κρίσης.
Το παρασκήνιο της έντασης
Η ρήξη μεταξύ Λευκωσίας και ΑΔΜΗΕ δεν προέκυψε ξαφνικά. Οι δηλώσεις Χριστοδουλίδη ότι «η Κυπριακή Δημοκρατία δεν εκβιάζεται» ήταν το αποκορύφωμα μιας μακρόχρονης διαμάχης γύρω από το ποιος θα χρηματοδοτήσει και πώς θα προχωρήσει το έργο. Η αφορμή ήταν δημοσίευμα του Φιλελεύθερου Κύπρου που αποκάλυπτε πως ο ΑΔΜΗΕ ζήτησε από τη ΡΑΕΚ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου) να ανατρέψει το εγκεκριμένο πλάνο πληρωμών, προκειμένου να αναγνωριστούν επιπλέον δαπάνες.
Ο ΑΔΜΗΕ διέψευσε ότι διεκδικεί άμεσα 82 εκατομμύρια ευρώ, υποστηρίζοντας πως ζητά μόνο την πρώτη δόση των 25 εκατ. ευρώ, όπως έχει συμφωνηθεί, ωστόσο η Λευκωσία έχει παγώσει την εκταμίευση έως ότου υπάρξει πλήρης διαφάνεια και σαφές τεχνικό πλάνο υλοποίησης.
Πού κόλλησε η πρώτη δόση
Η ΡΑΕΚ είχε εγκρίνει από τον Ιούλιο την καταβολή των 25 εκατ. ευρώ, αλλά έθεσε ως όρο την παρουσίαση πειστικού οδικού χάρτη για την πρόοδο του έργου, που παραμένει «παγωμένο» εδώ και μήνες. Το καλώδιο έχει σταματήσει να ποντίζεται κοντά στην Κάσο, ενώ η γαλλική εταιρεία Nexans έχει αποχωρήσει προσωρινά από τις εργασίες.
Η Κύπρος απαιτεί από τον ΑΔΜΗΕ να εγγυηθεί συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, διαφάνεια στις δαπάνες και μηχανισμό αποφυγής υπερβάσεων, πριν προχωρήσει σε νέες πληρωμές.
Η πολιτική διάσταση
Η Λευκωσία στέλνει σαφές μήνυμα ότι το έργο είναι στρατηγικής σημασίας, αλλά δεν θα γίνει ανεκτή καμία αδιαφάνεια. Από την πλευρά της, η Αθήνα προσπαθεί να αποφύγει πολιτικό ρήγμα με την Κύπρο και παράλληλα να προστατεύσει τον ΑΔΜΗΕ, που υποστηρίζει πως έχει ήδη επωμιστεί μεγάλο μέρος του κόστους.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) έχει ανοίξει έρευνα για πιθανές παρατυπίες στη χρηματοδότηση του έργου κατά την προηγούμενη περίοδο, όταν φορέας υλοποίησης ήταν η EuroAsia Interconnector, κάτι που αυξάνει την πίεση σε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Οι επόμενες κινήσεις
Η σημερινή σύσκεψη στο Μαξίμου αναμένεται να καθορίσει τη στάση της Ελλάδας απέναντι στη Λευκωσία, με στόχο να αποφευχθεί διπλωματικό επεισόδιο και να διασφαλιστεί η συνέχιση ενός έργου που χαρακτηρίζεται ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας για ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.
