Σε μια κομβική παρέμβαση που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον χάρτη του ιδιωτικού χρέους στη χώρα, η κυβέρνηση θέτει σε πλήρη εφαρμογή ένα πολυεπίπεδο σχέδιο ανακούφισης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Αναγνωρίζοντας ότι η συσσώρευση οφειλών δεν αποτελεί πλέον μόνο απόρροια κακοδιαχείρισης αλλά βαθύτατο κοινωνικό και δομικό πρόβλημα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προχωρά σε πρακτικές λύσεις που απεγκλωβίζουν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες από τον εφιάλτη των κατασχέσεων.
H κεντρική φιλοσοφία της ηγεσίας του υπουργείου και του επικεφαλής του, είναι ξεκάθαρη: «Η πολιτική δεν ασκείται αφ’ υψηλού». Στόχος είναι να δοθούν χειροπιαστές δεύτερες ευκαιρίες σε όσους πολίτες επιθυμούν να είναι συνεπείς, αλλά αδυνατούν λόγω αντικειμενικών συνθηκών. Σε αυτό το πλαίσιο, σχεδιάστηκε η μεγαλύτερη δέσμη μέτρων διευθέτησης από την περίοδο της κρίσης, με αιχμή του δόρατος το νέο καθεστώς των 72 δόσεων.
Πότε ανοίγει η πλατφόρμα των 72 δόσεων και ποιους αφορά
Το μέτρο που αναμένεται να λειτουργήσει ως πραγματικό «σωσίβιο» ρευστότητας αφορά άμεσα ένα δυνητικό κοινό 1,5 εκατομμυρίου πολιτών. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό:
-
Χρονοδιάγραμμα: Η ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων πρόκειται να ανοίξει κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Θα παραμείνει ενεργή και προσβάσιμη έως και την 31η Δεκεμβρίου, παρέχοντας επαρκές χρονικό περιθώριο στους ενδιαφερόμενους να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα στοιχεία.
-
Ποιες οφειλές εντάσσονται: Το πρόγραμμα των 72 δόσεων στοχεύει αποκλειστικά στα παλαιά χρέη, εκείνα δηλαδή που δημιουργήθηκαν έως και το τέλος του 2023.
-
Η «κόκκινη γραμμή» για τα νέα χρέη: Για να αποφευχθεί η δημιουργία μιας νέας κουλτούρας μη πληρωμών (moral hazard), τίθεται ένας αυστηρός όρος. Οι νεότερες οφειλές δεν υπάγονται στη συγκεκριμένη ευνοϊκή ρύθμιση, αλλά θα πρέπει να εντάσσονται ομαλά στην πάγια ρύθμιση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Ο στόχος είναι διττός: ελάφρυνση από τα βάρη του παρελθόντος, αλλά βιώσιμη φορολογική συμπεριφορά στο παρόν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως παραδέχεται και το ίδιο το υπουργείο, μέσα σε αυτό το 1,5 εκατομμύριο δυνητικών δικαιούχων περιλαμβάνονται και χρέη ετών, πολλά εκ των οποίων θεωρούνται ήδη εξαιρετικά δυσείσπρακτα ή ανεπίδεκτα είσπραξης.
Εξωδικαστικός μηχανισμός: «Ψαλίδι» στο όριο και 62.600 επιτυχείς ρυθμίσεις
Πέραν των δόσεων στην εφορία, κεντρικό πυλώνα της παρέμβασης αποτελεί η ριζική αναμόρφωση του εξωδικαστικού μηχανισμού. Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία πιστοποιούν την κρισιμότητα αυτού του εργαλείου: μέχρι σήμερα, έχουν ολοκληρωθεί περισσότερες από 62.600 επιτυχείς ρυθμίσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε διευθέτηση αρχικών οφειλών ύψους 19,2 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Προκειμένου να διευρυνθεί η ομπρέλα προστασίας και να συμπεριλάβει μικροοφειλέτες, ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις, το κατώφλι υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό μειώνεται δραστικά στα 5.000 ευρώ. Η κίνηση αυτή αναμένεται να δώσει «διαβατήριο» πρόσβασης σε επιπλέον 1 εκατομμύριο πολίτες, οι οποίοι μέχρι πρότινος παρέμεναν εγκλωβισμένοι εκτός του πλαισίου ρύθμισης.
Το νέο ακατάσχετο όριο και η διάσωση των τραπεζικών λογαριασμών
Μία από τις πλέον κοινωνικά ευαίσθητες και κρίσιμες παραμέτρους του νέου κυβερνητικού σχεδίου αφορά την καθημερινή ρευστότητα των πολιτών. Λαμβάνοντας υπόψη τις πληθωριστικές πιέσεις και την ακρίβεια που «ροκανίζει» το διαθέσιμο εισόδημα, το υπουργείο Οικονομικών προχωρά σε άμεση αύξηση του ακατάσχετου ορίου στους τραπεζικούς λογαριασμούς από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 ευρώ.
Η παρέμβαση αυτή διασφαλίζει ότι, ακόμη και απέναντι στα πλέον πιεστικά χρέη, μια οικογένεια θα διατηρεί τους ελάχιστους αναγκαίους πόρους για τη μηνιαία επιβίωσή της. Παράλληλα, θεσμοθετείται μηχανισμός για τη σταδιακή απελευθέρωση δεσμευμένων λογαριασμών, ως επιβράβευση για τους οφειλέτες που τηρούν πιστά τους όρους των νέων ρυθμίσεών τους. Τέλος, το πακέτο ολοκληρώνεται με τη βελτίωση και αυστηροποίηση του πλαισίου προστασίας της κύριας κατοικίας, προσφέροντας μια ισχυρή νομική ασπίδα απέναντι στους πλειστηριασμούς για όσους αποδεδειγμένα εντάσσονται στις κατηγορίες των ευάλωτων νοικοκυριών.
