Ο ελληνικός σιδηρόδρομος βρίσκεται ίσως για πρώτη φορά στην πρόσφατη ιστορία του, μπροστά σε μια πραγματική, δομική αναγέννηση, επιχειρώντας να αφήσει πίσω του τις παθογένειες δεκαετιών και τη σκιά των καταστροφών. Η βιβλική κακοκαιρία «Ντάνιελ», η οποία διέλυσε κυριολεκτικά 100 χιλιόμετρα σιδηροδρομικού δικτύου και κρίσιμα υποστηρικτικά συστήματα στην καρδιά της Θεσσαλίας, φαίνεται πως λειτούργησε τελικά ως επιταχυντής για την ολική αναβάθμιση του βασικού άξονα της χώρας.
Σε μια εξαιρετικά σημαντική παρέμβαση, ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο TRT κατά τη διάρκεια περιοδείας του στη Θεσσαλία, περιέγραψε τον οδικό χάρτη της επόμενης ημέρας. Τα στοιχεία που παρατέθηκαν δεν αφορούν απλώς την αποκατάσταση των ζημιών, αλλά τον πλήρη ψηφιακό και τεχνικό εκσυγχρονισμό του συστήματος, ο οποίος αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος της τρέχουσας χρονιάς.
Οι χρόνοι παράδοσης και η μείωση της διαδρομής
Το μεγάλο στοίχημα του υπουργείου αφορούσε την ταχύτητα αποκατάστασης. Σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, η παράκαμψη των παραδοσιακών γραφειοκρατικών αγκυλώσεων κατέστη δυνατή μέσω της ειδικής νομοθεσίας (fast-track) που θεσπίστηκε αποκλειστικά για τα έργα ανασυγκρότησης της Θεσσαλίας. Αποτέλεσμα αυτής της ταχύρρυθμης διαδικασίας είναι ότι τα βαριά έργα υποδομής, τα οποία σε διαφορετική περίπτωση θα απαιτούσαν χρόνια για να υλοποιηθούν, πρόκειται να παραδοθούν ολοκληρωμένα μέχρι τα τέλη Αυγούστου.
Αμέσως μετά την κατασκευαστική ολοκλήρωση, τον λόγο έχει η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), η οποία θα αναλάβει την αυστηρή διαδικασία πιστοποίησης των νέων συστημάτων. Η αναβάθμιση της επιδομής και η εγκατάσταση νέων συστημάτων ασφαλείας θα επιτρέψουν στα τρένα να αναπτύξουν σημαντικά μεγαλύτερες ταχύτητες, τηρώντας παράλληλα τους πλέον αυστηρούς ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Η πρακτική συνέπεια για το επιβατικό κοινό είναι εντυπωσιακή: η συνολική διάρκεια του ταξιδιού από την Αθήνα προς τη Θεσσαλονίκη αναμένεται να συντομευθεί κατά 30 έως 40 λεπτά, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα του σιδηροδρόμου έναντι των οδικών και αεροπορικών μεταφορών.
Η έλευση των νέων τρένων και το τέλος εποχής για το παλαιό μοντέλο
Ο εκσυγχρονισμός, ωστόσο, δεν περιορίζεται αποκλειστικά στο έδαφος και τις ράγες. Το τροχαίο υλικό (τα ίδια τα τρένα) περνά σε νέα γενιά. Όπως αποκάλυψε ο Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, τα δύο πρώτα υπερσύγχρονα τρένα έχουν ήδη αφιχθεί στη χώρα και αυτή την περίοδο υποβάλλονται στις απαραίτητες τεχνικές δοκιμές στο δίκτυο, προκειμένου να ενταχθούν σταδιακά στον στόλο.
Το πλέον κρίσιμο στοιχείο, που απαντά άμεσα και στο βαθύ τραύμα της εθνικής τραγωδίας των Τεμπών, είναι η οριστική αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης της κυκλοφορίας. «Αν δείτε τα σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα, τίποτα πια δεν θυμίζει τις εικόνες που είχαμε συνηθίσει για πολλές δεκαετίες στη χώρα με τους σταθμάρχες και την παραδοσιακή σηματοδότηση», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Χατζηδάκης. Η μετάβαση σε κεντρικά συστήματα τηλεδιοίκησης και ETCS (European Train Control System) ελαχιστοποιεί τον παράγοντα του ανθρώπινου λάθους, εισάγοντας τη χώρα σε συνθήκες απόλυτης ασφάλειας.
Η ανάλυση αυτών των δεδομένων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο βασικός σιδηροδρομικός άξονας της χώρας βγαίνει από την εντατική. Εφόσον τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα, η υπόσχεση του κ. Χατζηδάκη ότι μέχρι το τέλος της χρονιάς «θα έχουμε συνθήκες που θα είναι ξεκάθαρα ευρωπαϊκές», θα αποτελέσει ένα τεράστιο βήμα για τη συνολική αναβάθμιση των μεταφορών, της εθνικής οικονομίας, αλλά κυρίως για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των Ελλήνων πολιτών προς τον σιδηρόδρομο.
