Τα 14 SOS για μεταβιβάσεις και γονικές παροχές – Όσα πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι

newsroom

25 Οκτώβριος

2025

Από το 2021 και μετά, η νομοθεσία για τις μεταβιβάσεις περιουσίας, τις γονικές παροχές και τις δωρεές έχει αλλάξει ριζικά, με το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ να αποτελεί τη μεγαλύτερη φορολογική «ανάσα» των τελευταίων ετών. Οι μεταβιβάσεις ακινήτων και χρηματικών ποσών ανάμεσα σε συγγενείς πρώτου βαθμού απαλλάσσονται πλέον σχεδόν πλήρως από φόρους, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Γονικές παροχές και δωρεές χωρίς φόρο

Από τον Οκτώβριο του 2021, γονείς μπορούν να μεταβιβάζουν στα παιδιά τους περιουσιακά στοιχεία — ακίνητα, μετοχές, οχήματα ή χρηματικά ποσά — χωρίς επιβάρυνση, αρκεί η συνολική αξία να μην υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ.
Ειδικά όταν στο πακέτο της μεταβίβασης περιλαμβάνεται ακίνητο πρώτης κατοικίας, το αφορολόγητο μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει το 1 εκατ. ευρώ.

Πότε επιβάλλεται φόρος

Φόρος γονικής παροχής ή δωρεάς επιβάλλεται μόνο όταν:

Η αξία του περιουσιακού στοιχείου ξεπερνά τα αφορολόγητα όρια.
Η μεταβίβαση γίνεται προς άτομο που δεν ανήκει στην Α’ κατηγορία συγγένειας.
Υπάρχει δωρεά χρημάτων εκτός τραπεζικού συστήματος (π.χ. μετρητά).

Ποιοι υποβάλλουν δήλωση

Τη δήλωση γονικής παροχής ή δωρεάς υποβάλλουν και οι δύο συμβαλλόμενοι — ο δωρητής και ο δωρεοδόχος.
Η υποβολή γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ, πριν από την υπογραφή του συμβολαίου ή εντός έξι μηνών από τη δωρεά όταν δεν υπάρχει συμβολαιογραφική πράξη.

Προθεσμίες και διαδικασία

Αν συντάσσεται συμβόλαιο → η δήλωση γίνεται πριν την υπογραφή.
Αν δεν υπάρχει συμβόλαιο → υποβάλλεται εντός 6 μηνών από τη μεταβίβαση.
Η διαδικασία είναι πλήρως ψηφιοποιημένη μέσω του myProperty της ΑΑΔΕ.

Φορολογικές κατηγορίες και συντελεστές

Οι δικαιούχοι κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας:

Α΄ Κατηγορία: σύζυγοι, πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, τέκνα, εγγόνια, γονείς.
Β΄ Κατηγορία: αδέλφια, παππούδες, γιαγιάδες, ανίψια, πεθεροί, νύφες, γαμπροί.
Γ΄ Κατηγορία: κάθε άλλος συγγενής ή μη συγγενής.

Συντελεστές φόρου:

Α΄ κατηγορία: αφορολόγητο 800.000 ευρώ, φόρος 10% για το υπερβάλλον ποσό.
Β΄ κατηγορία: φόρος 20%.
Γ΄ κατηγορία: φόρος 40%.

Αφορολόγητο για χρηματικές γονικές παροχές

Κάθε μεταβίβαση χρηματικού ποσού από γονέα σε παιδί ή μεταξύ συζύγων είναι αφορολόγητη μέχρι 800.000 ευρώ, εφόσον:

Η μεταφορά των χρημάτων γίνεται τραπεζικά (IBAN–IBAN).
Το ποσό αποδεικνύεται από τραπεζικό παραστατικό ή επιταγή.
Αν υπερβαίνει το όριο, επιβάλλεται φόρος 10% στο υπερβάλλον ποσό.

Αγορά ακινήτου με γονική παροχή

Το υψηλό αφορολόγητο ισχύει και όταν η γονική παροχή χρηματικού ποσού γίνεται για αγορά κατοικίας ή οχήματος, αρκεί το ποσό να μεταφερθεί απευθείας στον λογαριασμό του πωλητή ή εργολάβου.

Μεταβιβάσεις ακινήτων και φόρος μεταβίβασης

Για κάθε αγορά ακινήτου ισχύει φόρος μεταβίβασης 3% επί της μεγαλύτερης αξίας (αντικειμενικής ή δηλωθείσας).
Η δήλωση φόρου μεταβίβασης υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω myProperty, από τον συμβολαιογράφο, πριν την υπογραφή του συμβολαίου.

Πληρωμές χωρίς μετρητά

Απαγορεύεται η εξόφληση τιμήματος με μετρητά.
Όλες οι πληρωμές γίνονται:

Με ηλεκτρονικά μέσα (τραπεζική μεταφορά ή επιταγή).
Με αναγραφή IBAN στο συμβόλαιο.
Παραβίαση της διάταξης μπορεί να οδηγήσει σε ακύρωση της πράξης.

Απαλλαγή για πρώτη κατοικία

Για αγορά πρώτης κατοικίας από φυσικό πρόσωπο ισχύουν αφορολόγητα όρια:

200.000 ευρώ για άγαμο,
250.000 ευρώ για έγγαμο,
προσαύξηση 25.000 ευρώ για κάθε από τα δύο πρώτα τέκνα και 30.000 ευρώ για κάθε επόμενο.

Στις γονικές παροχές, τα όρια αυτά προστίθενται στο βασικό αφορολόγητο των 800.000 ευρώ για συγγενείς της Α΄ κατηγορίας.