Σημαντική αλλαγή στο καθεστώς παραγραφής των ασφαλιστικών οφειλών φέρνει το 2026. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, ο χρόνος παραγραφής χρεών προς τον ΕΦΚΑ μειώνεται από τα 10 στα 5 χρόνια, για οφειλές που θα δημιουργηθούν και θα βεβαιωθούν ως ληξιπρόθεσμες από το νέο έτος και μετά.
Πρόκειται για αλλαγή που επηρεάζει άμεσα ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και επιχειρήσεις, αλλά και τον τρόπο που το Δημόσιο διεκδικεί τις απαιτήσεις του.
Τι προβλέπει ο νόμος
Η αλλαγή εφαρμόζεται βάσει του άρθρου 6 του Ν. 4997/2022, που ψηφίστηκε μετά από σχετική απόφαση του Συμβούλιο της Επικρατείας. Από το 2026 και μετά, οι αξιώσεις του ΕΦΚΑ παραγράφονται στην πενταετία, υπό την προϋπόθεση ότι ο φορέας ή το ΚΕΑΟ δεν έχει προβεί σε καμία ενέργεια αναζήτησης της οφειλής.
Ποιες οφειλές παραγράφονται στην 5ετία
Η 5ετής παραγραφή αφορά αποκλειστικά:
• Οφειλές που γεννώνται από 1/1/2026 και μετά
• Χρέη που βεβαιώνονται ως ληξιπρόθεσμα από το 2026
• Περιπτώσεις όπου δεν έχει σταλεί ειδοποιητήριο ή άλλη πράξη αναζήτησης από τον ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ
Σε αυτές τις περιπτώσεις, αν η οφειλή δεν αναζητηθεί εντός πέντε ετών, παύει να διεκδικείται.
Τι ισχύει αν υπάρξει ειδοποίηση
Η πενταετία δεν σημαίνει αυτόματο σβήσιμο χρεών. Αν ο ΕΦΚΑ εντοπίσει και αναζητήσει την οφειλή μέσα στην πρώτη 5ετία:
• η παραγραφή διακόπτεται
• και ξεκινά νέα 5ετής προθεσμία από την ημερομηνία αποστολής του ειδοποιητηρίου
Έτσι, μια οφειλή μπορεί να παραμείνει ενεργή συνολικά έως και 10 χρόνια, εφόσον υπάρξει έγκαιρη ενέργεια από τη διοίκηση.
Παράδειγμα με ημερομηνίες
Οφειλή που:
• δημιουργείται και βεβαιώνεται μέσα στο 2026
• δεν αναζητείται από τον ΕΦΚΑ
θα παραγραφεί στις αρχές του 2032.
Με το παλαιό καθεστώς, η ίδια οφειλή θα έμενε ενεργή έως το 2037.
Τι ισχύει για παλιά χρέη έως 31/12/2025
Για οφειλές που έχουν δημιουργηθεί έως και το τέλος του 2025, εξακολουθεί να ισχύει η 10ετής παραγραφή, εφόσον:
• δεν έχει μεσολαβήσει ειδοποίηση
• δεν έχει σταλεί εξώδικο
• δεν υπάρχει άλλη διακοπτική πράξη
Αν όμως υπάρξει ειδοποίηση μέσα στη δεκαετία, τότε εφαρμόζεται και εδώ νέα πενταετία από την ημερομηνία της ενέργειας.
Προσοχή στις περιόδους ασφάλισης
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι:
• οφειλές που αφορούν περιόδους ασφάλισης πριν από το 2026
• παραμένουν στη 10ετή παραγραφή,
ακόμη και αν βεβαιωθούν μετά την 1/1/2026.
Τι αλλάζει πρακτικά για οφειλέτες και κράτος
Η μείωση της παραγραφής αλλάζει τη φιλοσοφία του συστήματος:
• το Δημόσιο οφείλει να κινείται πιο γρήγορα
• οι εισπρακτικοί μηχανισμοί δεν μπορούν να «αφήνουν» χρέη σε εκκρεμότητα
• οι επαγγελματίες αποκτούν μεγαλύτερη σαφήνεια στον χρονικό ορίζοντα των υποχρεώσεών τους
Η 5ετής παραγραφή δεν είναι αμνηστία, αλλά χρονοδιάγραμμα. Όποια οφειλή δεν αναζητηθεί εγκαίρως, χάνεται. Όποια όμως εντοπιστεί, παραμένει ενεργή.
